Geometrik izomeriya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206-b. — ziyouz.com
Geometrik izomeriya (kimyoda) — fazoviy izomeriyaning bir turi; molekulada uglerod atomlarini özaro birlaştiruvçi öq böylab ularning aylanişini istisno qiladigan qöşaloq boğ yoki sikl mavjudligidan uglerodning har bir atomi b-n har xil ikkita atom yoki radikal boğlanganda röi beradigan hodisa. Bir izomerning molekulasidagi xlor atomlari qöş boğning bir tomoniga, ikkinçi izomerning molekulasida esa ikkala tomoniga joylaşgan. G. i. sis va trans izomeriya deb ham ataladi. Sis va trans izomerlar fizik va kimyoviy xossalariga köra bir-biridan farq qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОМЕТРИК ИЗОМЕРИЯ (кимёда) — фазовий изомериянинг бир тури; молекулада углерод атомларини ўзаро бирлаштирувчи ўқ бўйлаб уларнинг айланишини истисно қиладиган қўшалоқ боғ ёки цикл мавжудлигидан углероднинг ҳар бир атоми б-н ҳар хил иккита атом ёки радикал боғланганда рўи берадиган ҳодиса. Бир изомернинг молекуласидаги хлор атомлари қўш боғнинг бир томонига, иккинчи изомернинг молекуласида эса иккала томонига жойлашган. Г. и. цис ва транс изомерия деб ҳам аталади. Цис ва транс изомерлар физик ва кимёвий хоссаларига кўра бир-биридан фарқ қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.