Geosiyosat
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 213-b. — ziyouz.com
Geosiyosat GEOSIYOSAT, geografik siyosat — siyosatşunoslikdagi nazariya. G. termini muayyan bir mamlakat örni, tabiiy boyliklari, iklimi va b. geografik omillarining davlat taşqi siyosatiga (geografik-siyosiy strategiyasi va h. k. ga) muayyan ta'sirini ifodalaş uçun işlatiladi. G. tuşunçasini birinçi bor R. Çellen (Şvetsiya) ilmiy muomalaga kiritgan. G. nazariyasi 19-a. oxiri va 20-a. boşlarida F. Ratsel (Germaniya), A. Mexen (AQŞ), X. Makkinder (Buyuk Britaniya) tomonidan işlab çiqilgan, G. Kissinjer, 3. Bjezinskiy (AQŞ) va b. tomonidan hoz. dunyodagi siyosiy jarayonlarga tatbiqan rivojlantirilgan. G.ga oid ilmiy qaraşlarga davlatning geografik joylaşuvi (makoni) b-n uning içki va taşqi siyosati örtasidagi uyğunlik prinsipi asos qilib olinadi. Özbekiston öz taşqi siyosatida ma'lum darajada G.ning asosiy tamoyillarini ham hisobga oladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОСИЁСАТ, географик сиёсат — сиёсатшуносликдаги назария. Г. термини муайян бир мамлакат ўрни, табиий бойликлари, иклими ва б. географик омилларининг давлат ташқи сиёсатига (географик-сиёсий стратегияси ва ҳ. к. га) муайян таъсирини ифодалаш учун ишлатилади. Г. тушунчасини биринчи бор Р. Челлен (Швеция) илмий муомалага киритган. Г. назарияси 19-а. охири ва 20-а. бошларида Ф. Ратцель (Германия), А. Мэхэн (АҚШ), X. Маккиндер (Буюк Британия) томонидан ишлаб чиқилган, Г. Киссинжер, 3. Бжезинский (АҚШ) ва б. томонидан ҳоз. дунёдаги сиёсий жараёнларга татбиқан ривожлантирилган. Г.га оид илмий қарашларга давлатнинг географик жойлашуви (макони) б-н унинг ички ва ташқи сиёсати ўртасидаги уйғунлик принципи асос қилиб олинади. Ўзбекистон ўз ташқи сиёсатида маълум даражада Г.нинг асосий тамойилларини ҳам ҳисобга олади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.