Geostrofik şamol
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214-b. — ziyouz.com
Geostrofik şamol - (geo ... va yun. strophe — buriliş, aylaniş) — işqalaniş kuçi bölmagan, gorizontal bosim gradiyent kuçi S b-n Yer aylanişining oğdiruvçi kuçi A muvozanatlaşgan şaroitda havoning tekis va töğri çiziqli gorizontal harakati. G. ş. parallel töğri çiziqli izobaralar böylab Şim. yarim şarda bosim gradiyentidan öng tomonga va Jan. yarim şarda çap tomonga töğri burçak ostida oğib yönaladi. G. ş. tezligi gorizontal bosim gradiyenti dr ga proporsional. Bir xil bosim gradiyentlarida u havo ziçligi r ga va geografik kenglik sinusiga teskari proporsional. Agar tezlikni m/s va bosim gradiyenti gektopaskalda (har 111,2 km da) ifodalansa: 4,8Ar G. ş. — gradiyent şamoluptt xususiy holi hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОСТРОФИК ШАМОЛ - (гео ... ва юн. strophe — бурилиш, айланиш) — ишқаланиш кучи бўлмаган, горизонтал босим градиент кучи С б-н Ер айланишининг оғдирувчи кучи А мувозанатлашган шароитда ҳавонинг текис ва тўғри чизиқли горизонтал ҳаракати. Г. ш. параллел тўғри чизиқли изобаралар бўйлаб Шим. ярим шарда босим градиентидан ўнг томонга ва Жан. ярим шарда чап томонга тўғри бурчак остида оғиб йўналади. Г. ш. тезлиги горизонтал босим градиенти др га пропорционал. Бир хил босим градиентларида у ҳаво зичлиги р га ва географик кенглик синусига тескари пропорционал. Агар тезликни м/с ва босим градиенти гектопаскалда (ҳар 111,2 км да) ифодаланса: 4,8Ар Г. ш. — градиент шамолуптт хусусий ҳоли ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.