Geotermik ölçaşlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 215-b. — ziyouz.com
Geotermik ölçaşlar - parmalangan quduqlarda geotermik gradiyentni aniqlaşda hamda qator razvedkaqidiriş va texnik masalalarni yeçişda qöllaniladigan usullar. G. ö.da asosan quduqqa tuşiriladigan qarşilikli elektr termometr işlatiladi. Bu asbobning işiga mis elektr qarşiligining t-raga nisbatan mutanosib Özgarişi asos qilib olingan. Burğilaş suyuqligi va toğ jinslarining har xil t-raga ega bölganligi uçun issiqlik holati muvozanatga kelgandan söng, ya'ni burğilaş tamom bölgandan bir neça kun ötgandan söng geotermik gradiyent ölçanadi. Issiqlik diagrammalarida çuqurlik oşişi b-n t-raning umumiy ösişi va gaz, neft, kumir, sulfid ma'danlari b-n boğliq ayrim anomaliyalar namoyon böladi. Olingan ma'lumotlar karotaj natijalarini tahdil qilişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОТЕРМИК ЎЛЧАШЛАР - пармаланган қудуқларда геотермик градиентни аниқлашда ҳамда қатор разведкақидириш ва техник масалаларни ечишда қўлланиладиган усуллар. Г. ў.да асосан қудуққа тушириладиган қаршиликли электр термометр ишлатилади. Бу асбобнинг ишига мис электр қаршилигининг т-рага нисбатан мутаносиб Ўзгариши асос қилиб олинган. Бурғилаш суюқлиги ва тоғ жинсларининг ҳар хил т-рага эга бўлганлиги учун иссиқлик ҳолати мувозанатга келгандан сўнг, яъни бурғилаш тамом бўлгандан бир неча кун ўтгандан сўнг геотермик градиент ўлчанади. Иссиқлик диаграммаларида чуқурлик ошиши б-н т-ранинг умумий ўсиши ва газ, нефть, кумир, сульфид маъданлари б-н боғлиқ айрим аномалиялар намоён бўлади. Олинган маълумотлар каротаж натижаларини таҳдил қилишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.