Geotexnologiya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 216–217-b. — ziyouz.com
Geotexnologiya (geo... va texnologiya) — foydali qazilmalarni Yer qa'ridan qazib olişning maxsus kimyoviy, fizik-kimyoviy, biokimyoviy va mikrobiologik yoki ularning yotgan joylarida qaytadan işlaş metodlari. G. yer ostida odamlar iştirokisiz bajariladi. Foydali qazilmalar G.da burgi quduği orqali qazib oli-nadi. G. ga yer ostida kumirni gazlaştiriş, bakterial işkrrsizlantiriş, oltingugurtni eritiş, qattiq holdan gaz holatiga ötuvçi jinslarni haydaş, vulkan jinslari va issiq suvlardan minerallarni ajratiş, neft va neft mahsulotlarini termik yöl b-n oliş va b. misol böladi. Dunyo böyiça oltingugurtning 2/3 qismi kuçli isitilgan suv yordamida yer ostida rudali jismlardan eritib olinadi, bunda uning sifati yuqori böladi (99,99%). Şu yöl b-n 80-90° da eriydigan asfalt, bura (tanakor), ozokerit (toğ mumi) va b. eruvçi minerallarni qazib oliş mumkin. G. sanoat rudasi kam bölgan va tarqoq elementlar bor konlarda işlatiladi. G. ilmiy yönaliş bölib, foydali qazilmalarni ajratib olişning optimal texnologiyasi bilan şuğullanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОТЕХНОЛОГИЯ (гео... ва технология) — фойдали қазилмаларни Ер қаъридан қазиб олишнинг махсус кимёвий, физик-кимёвий, биокимёвий ва микробиологик ёки уларнинг ётган жойларида қайтадан ишлаш методлари. Г. ер остида одамлар иштирокисиз бажарилади. Фойдали қазилмалар Г.да бурги қудуғи орқали қазиб оли-нади. Г. га ер остида кумирни газлаштириш, бактериал ишкррсизлантириш, олтингугуртни эритиш, қаттиқ ҳолдан газ ҳолатига ўтувчи жинсларни ҳайдаш, вулкан жинслари ва иссиқ сувлардан минералларни ажратиш, нефть ва нефть маҳсулотларини термик йўл б-н олиш ва б. мисол бўлади. Дунё бўйича олтингугуртнинг 2/3 қисми кучли иситилган сув ёрдамида ер остида рудали жисмлардан эритиб олинади, бунда унинг сифати юқори бўлади (99,99%). Шу йўл б-н 80-90° да эрийдиган асфальт, бура (танакор), озокерит (тоғ муми) ва б. эрувчи минералларни қазиб олиш мумкин. Г. саноат рудаси кам бўлган ва тарқоқ элементлар бор конларда ишлатилади. Г. илмий йўналиш бўлиб, фойдали қазилмаларни ажратиб олишнинг оптимал технологияси билан шуғулланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.