Gepatoz
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 223-b. — ziyouz.com
Gepatoz (yun. hepar — jigar va osis — kasallik) — bir qator jigar kasalliklarining umumiy nomi; yalliğlaniş alomatlari ozgina bölgani yoki umuman bölmagani holda jigar parenximasining distrofik özgarişi b-n ifodalanadi. Yoğli, pigmentli va xolestatik xillari bor. Yoğli G.da jigarni yoğ bosadi, bu — ovqatlaniş tarzi buzilganda, jigar töqimasiga zaharli, ayniqsa spirtli moddalar ta'sir etganda, şuningdek gipoksiya va endokrin buzilişlar, xususan kandli diabetda kuzatiladi. Pigment almaşinuvi buzilganda pigmentli G. röy beradi. Xolesterin va öt kislotasi almaşinuvining buzilişi natijasida jigar içida öt turib qolganda yoki ayrim dori moddalari, mas, aminazin, gormonalkortikosteroid preparatlar suiiste'mol qilinganda xolestati k G. paydo böladi. Davo hamda kasallikning oldini olişda eng muhimi G.ga sabab bölgan omilni bartaraf etişdan iborat. G.ning hamma xillarida ovqatlaniş tartibi, parhezga rioya qiliş, agar kasallik biror dori qabul qilinganida röy bersa, uni darhol tuxtatiş kerak.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕПАТОЗ (юн. hepar — жигар ва osis — касаллик) — бир қатор жигар касалликларининг умумий номи; яллиғланиш аломатлари озгина бўлгани ёки умуман бўлмагани ҳолда жигар паренхимасининг дистрофик ўзгариши б-н ифодаланади. Ёғли, пигментли ва холестатик хиллари бор. Ёғли Г.да жигарни ёғ босади, бу — овқатланиш тарзи бузилганда, жигар тўқимасига заҳарли, айниқса спиртли моддалар таъсир этганда, шунингдек гипоксия ва эндокрин бузилишлар, хусусан кандли диабетда кузатилади. Пигмент алмашинуви бузилганда пигментли Г. рўй беради. Холестерин ва ўт кислотаси алмашинувининг бузилиши натижасида жигар ичида ўт туриб қолганда ёки айрим дори моддалари, мас, аминазин, гормоналкортикостероид препаратлар суиистеъмол қилинганда холестати к Г. пайдо бўлади. Даво ҳамда касалликнинг олдини олишда энг муҳими Г.га сабаб бўлган омилни бартараф этишдан иборат. Г.нинг ҳамма хилларида овқатланиш тартиби, парҳезга риоя қилиш, агар касаллик бирор дори қабул қилинганида рўй берса, уни дарҳол тухтатиш керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.