Gessen
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252-b. — ziyouz.com
Gessen — Germaniya yeri. G.ning katta qismi Örta Germaniya toğlarida, oz qismi Mayn-Reyn pasttekisligida joylaşgan. Mayd. 21,1 mingkm2. Molisi 5,84 mln. kişi (1990-y.lar örtalari). Boş şahri —Visbaden. 8—9-a.larda graflik bölgan. 13-a. oxiridan Germaniya knyazligi hududi. 1567 y.da 2 ta: Gessen-Kassel (1866 y.dan Prussiya qöşib olgan) va Gessendarmştadt (1866 y.dan —Buyuk gersoglik, 1918 y. dan —Veymar respublikasi tarkibidagi yer) knyazligiga bölingan. 1945 y.da Amerika va Fransiya okkupatsiya zonasida bölgan. 1949 y.dan Germaniya yeri. Iqlimi mö'tadil. Yanv. ning örtaça t-rasi 0-2°, iyulniki 18—20°. Keng bargli örmonlar (hududining 40%) ösadi. Qönğir kömir qazib çiqariladi. G. Germaniyada çiqariladigan kaliy tuzlarining 1/3 qismini beradi. Qora metallurgiya va metall buyumlar quyiş sanoati rivojlangan. Yirik kimyo sanoati korxonalari (Frankfurtmayn, Xyoxst, Visbaden ş.larida) bor. Umumiy maşinasozlik, ayniksa, stanoksozlik, avtomobilsozlik, elektrotexnika sanoati rivojlangan. Könçilik va rezina, anik, mexanika va optika buyumlari, oyna sanoati va zargarlik korxonalari bor. G. hududida t.y. va avtomobil yöllari ziç joylaşgan. Reyn va Mayn daryolarida kema qatnaydi. Asosiy transport tuguni — Frankfurtmayn. Turizm G. iqtisodiyotida salmokli örin olgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕССЕН — Германия ери. Г.нинг катта қисми Ўрта Германия тоғларида, оз қисми Майн-Рейн пасттекислигида жойлашган. Майд. 21,1 мингкм2. Молиси 5,84 млн. киши (1990-й.лар ўрталари). Бош шаҳри —Висбаден. 8—9-а.ларда графлик бўлган. 13-а. охиридан Германия князлиги ҳудуди. 1567 й.да 2 та: Гессен-Кассель (1866 й.дан Пруссия қўшиб олган) ва Гессендармштадт (1866 й.дан —Буюк герцоглик, 1918 й. дан —Веймар республикаси таркибидаги ер) князлигига бўлинган. 1945 й.да Америка ва Франция оккупация зонасида бўлган. 1949 й.дан Германия ери. Иқлими мўътадил. Янв. нинг ўртача т-раси 0-2°, июлники 18—20°. Кенг баргли ўрмонлар (ҳудудининг 40%) ўсади. Қўнғир кўмир қазиб чиқарилади. Г. Германияда чиқариладиган калий тузларининг 1/3 қисмини беради. Қора металлургия ва металл буюмлар қуйиш саноати ривожланган. Йирик кимё саноати корхоналари (Франкфуртмайн, Хёхст, Висбаден ш.ларида) бор. Умумий машинасозлик, айникса, станоксозлик, автомобилсозлик, электротехника саноати ривожланган. Кўнчилик ва резина, аник, механика ва оптика буюмлари, ойна саноати ва заргарлик корхоналари бор. Г. ҳудудида т.й. ва автомобиль йўллари зич жойлашган. Рейн ва Майн дарёларида кема қатнайди. Асосий транспорт тугуни — Франкфуртмайн. Туризм Г. иқтисодиётида салмокли ўрин олган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.