Gessen paşşasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252–253-b. — ziyouz.com
Gessen paşşasi (Mayetiola destructor) —ğurra yasarlar oilasiga mansub zararkunanda haşarot. Uz. 2,5— 3,5 mm, qönğir tusda. Urğoçisining qornida qizil yoki qönğir-sariq doğlar, biqinida puşti çiziqlar bor. Kökragi qora. Möylovi qönğir-sariq. Qanotining uçi doira şaklda, çetida tukçalari bor, oyoği uzun. G. p. keng tarqalgan. Asosan, kuzgi buğdoyda soxta pilla davrida qişlaydi. Paşşalar ğumbdklari mart, apr.da uçib çiqadi. G.p. buğdoy, ba'zan arpa va javdar barglariga 500 tagaça tuxum qöyadi. Qurtlari barg qinlariga kirib ğurra hosil qiladi. Bir yil davomida uçta nasli rivojlanadi. Quruq va issiq yozda rivojlanişi töxtaydi, ğalla örimidan kuzgi ekinlar ekilgunça soxta pilla davrida qoladi. G.p. b-n şikastlangan ösimlik qoramtir tusga kirib, barglari yiriklaşadi, poyasi yöğonlaşadi va söliy boşlaydi. Ba'zan qurib qoladi. Kuraş çoralari: paşşa uçiş davrida ekin 30% li metafos yoki sumi-alfa e. k. (0,3 l/ga) purkaladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕССЕН ПАШШАСИ (Mayetiola destructor) —ғурра ясарлар оиласига мансуб зараркунанда ҳашарот. Уз. 2,5— 3,5 мм, қўнғир тусда. Урғочисининг қорнида қизил ёки қўнғир-сариқ доғлар, биқинида пушти чизиқлар бор. Кўкраги қора. Мўйлови қўнғир-сариқ. Қанотининг учи доира шаклда, четида тукчалари бор, оёғи узун. Г. п. кенг тарқалган. Асосан, кузги буғдойда сохта пилла даврида қишлайди. Пашшалар ғумбдклари март, апр.да учиб чиқади. Г.п. буғдой, баъзан арпа ва жавдар баргларига 500 тагача тухум қўяди. Қуртлари барг қинларига кириб ғурра ҳосил қилади. Бир йил давомида учта насли ривожланади. Қуруқ ва иссиқ ёзда ривожланиши тўхтайди, ғалла ўримидан кузги экинлар экилгунча сохта пилла даврида қолади. Г.п. б-н шикастланган ўсимлик қорамтир тусга кириб, барглари йириклашади, пояси йўғонлашади ва сўлий бошлайди. Баъзан қуриб қолади. Кураш чоралари: пашша учиш даврида экин 30% ли метафос ёки суми-альфа э. к. (0,3 л/га) пуркалади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.