Geterofilliya
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 258-b. — ziyouz.com
Geterofilliya (getero... va yun. phyllon — barg) — bitta ösimliqda yoki uning bitta şoxida har xil şakldagi barglar bölişi. G. ayniqsa suvda ösuvçi ösimliklarda yaxşi rivojlangan bölib, suv osti barglari suvdan taşqarida joylaşgan barglaridan keskin farq qiladi. Suv ösimliklari uçun G. moslaniş xususiyatiga ega, çunki kuçli qirqilgan suv osti barglari suvda erigan uglerod oksidni yaxşi özlaştiradi. G. quruqpikda ösuvçi ösimlik (tut, ayrim evkalipt) larda ham uçraydi. G. barglar yoşi yoki funksiyasiga boğliq bölişi mumkin. Mac, tutning ança eski barglari keng oval yoki tuxumsimon şaklda, hosil bermaydigan yoş novdalaridagi barglari esa kuçli qirqilgan böladi. Tropik epifit qirqquloq platitserium dastlab kosasimon barglar hosil qiladi. Bu barglar içida qirqquloqning havo ildizlari joylaşadi. Keyinroq hosil bölgan barglar uzun bölib, assimilyatsiya funksiyasini bajaradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕТЕРОФИЛЛИЯ (гетеро... ва юн. phyllon — барг) — битта ўсимлиқда ёки унинг битта шохида ҳар хил шаклдаги барглар бўлиши. Г. айниқса сувда ўсувчи ўсимликларда яхши ривожланган бўлиб, сув ости барглари сувдан ташқарида жойлашган баргларидан кескин фарқ қилади. Сув ўсимликлари учун Г. мосланиш хусусиятига эга, чунки кучли қирқилган сув ости барглари сувда эриган углерод оксидни яхши ўзлаштиради. Г. қуруқпикда ўсувчи ўсимлик (тут, айрим эвкалипт) ларда ҳам учрайди. Г. барглар ёши ёки функциясига боғлиқ бўлиши мумкин. Mac, тутнинг анча эски барглари кенг овал ёки тухумсимон шаклда, ҳосил бермайдиган ёш новдаларидаги барглари эса кучли қирқилган бўлади. Тропик эпифит қирққулоқ платицериум дастлаб косасимон барглар ҳосил қилади. Бу барглар ичида қирққулоқнинг ҳаво илдизлари жойлашади. Кейинроқ ҳосил бўлган барглар узун бўлиб, ассимиляция функциясини бажаради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.