Gey-Lyussak qonunlari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127-b. — ziyouz.com
Gey-Lyussak qonunlari - 1) gazlarning issiqlikdan kengayiş qonuni: asosiy gaz qonunlaridan biri; unga köra özgarmas bosimda gaz massasining hajmi t-ra özgarişi b-n çiziqli özgara bo-radi: V=V/l+a.J); bu yerda: Vo va V, gazning boşlanğiç va oxirgi t-ralardagi hajmlari, / — şu t-ralar farqi, av — özgarmas bosimda gaz hajmining kengayiş koeffitsiyenti, barça gazlar uçun 1/273,15 K-'ga teng. G.- L. q. ideal gazlar uçungina töğri. 1802 y.da J. L. Gey-Lyussak aniqlagan; 2) hajmiy nisbatlar qonuni: t-ra va bosim bir xil bölganda kimyoviy reaksiyaga kirişayotgan gazlarning hajmi bir-biriga nisbatan ham va bu reaksiyada hosil bölgan gazsimon moddaning hajmiga nisbatan ham oddiy nisbatda böladi (mas, 1 hajm vodorod 1 hajm xlor b-n birikadi; ayni vaqtda 2 hajm vodorod xlorid hosil böladi: H2+C12=2HC1. Bu yerda gazlar hajmining nisbati 1:1:2 ga teng). Faqdt ideal gazlar uçungina töğri. J. L. Gey-Lyussak 1808 y.da aniqlagan. Bu qonun Avogadro konunityug oçilişida katta rol öynagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕЙ-ЛЮССАК ҚОНУНЛАРИ - 1) газларнинг иссиқликдан кенгайиш қонуни: асосий газ қонунларидан бири; унга кўра ўзгармас босимда газ массасининг ҳажми т-ра ўзгариши б-н чизиқли ўзгара бо-ради: V=V/l+a.J); бу ерда: Vo ва V, газнинг бошланғич ва охирги т-ралардаги ҳажмлари, / — шу т-ралар фарқи, av — ўзгармас босимда газ ҳажмининг кенгайиш коэффициенти, барча газлар учун 1/273,15 К-’га тенг. Г.- Л. қ. идеал газлар учунгина тўғри. 1802 й.да Ж. Л. Гей-Люссак аниқлаган; 2) ҳажмий нисбатлар қонуни: т-ра ва босим бир хил бўлганда кимёвий реакцияга киришаётган газларнинг ҳажми бир-бирига нисбатан ҳам ва бу реакцияда ҳосил бўлган газсимон модданинг ҳажмига нисбатан ҳам оддий нисбатда бўлади (мас, 1 ҳажм водород 1 ҳажм хлор б-н бирикади; айни вақтда 2 ҳажм водород хлорид ҳосил бўлади: Н2+С12=2НС1. Бу ерда газлар ҳажмининг нисбати 1:1:2 га тенг). Фақдт идеал газлар учунгина тўғри. Ж. Л. Гей-Люссак 1808 й.да аниқлаган. Бу қонун Авогадро конунитюг очилишида катта роль ўйнаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.