Gibbs paradoksi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 264-b. — ziyouz.com
Gibbs paradoksi (klassik mexanikada) — bir xil gaz holati özgarganda ham sistema enyaroliyasining özgarmay qolişi. Bir-biridan tösiq b-n ajratilgan idişdagi gazlar aralaştirilganda ularning har biri kengayib, idişning butun hajmiga tarqaladi. Bunda sistemaning entropiyasi ortadi, çunki qaytmas jarayon sodir böladi. Vaholanki, gaz bir xil bölsa, tösiqni olib taşlaganda sistemaning holati umuman özgarmaydi va sistema entropiyasi ham özgarmaydi. Klassik mexanika asosida qilingan hisob ana şunday natijaga olib keladi. Kvant statistikadagi zarralarning ayniylik prinsipi G. p.ni hal qildi, ya'ni bir xil gazlar aralaşganda entropiyaning özgarmasligini isbotladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИББС ПАРАДОКСИ (классик механикада) — бир хил газ ҳолати ўзгарганда ҳам система эняролиясининг ўзгармай қолиши. Бир-биридан тўсиқ б-н ажратилган идишдаги газлар аралаштирилганда уларнинг ҳар бири кенгайиб, идишнинг бутун ҳажмига тарқалади. Бунда системанинг энтропияси ортади, чунки қайтмас жараён содир бўлади. Ваҳоланки, газ бир хил бўлса, тўсиқни олиб ташлаганда системанинг ҳолати умуман ўзгармайди ва система энтропияси ҳам ўзгармайди. Классик механика асосида қилинган ҳисоб ана шундай натижага олиб келади. Квант статистикадаги зарраларнинг айнийлик принципи Г. п.ни ҳал қилди, яъни бир хил газлар аралашганда энтропиянинг ўзгармаслигини исботлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.