Gidravlik sakraş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 271-b. — ziyouz.com
Gidravlik sakraş - oçiq özanda oqayotgan suv sathining keskin (sakrab) kötarilib ketiş hodisasi. Odatda suv oqimini gidrotexnika inşooti (mas, töğon) teşigidan ötkaziş paytida yuz beradi. Teşikdan bosim ostida zarb b-n tölqinlanib çiqayotgan suv tinç oqiş holatiga ötayotganda kuzatiladi. Dastlab suv sirtida paydo bölgan örkaçlar içida havoga töyingan suv murakkab aylanma harakatda böladi, suv sathi keskin kötarilib ketadi. Keyin suv bir oz tinçlanib, meyoriy satxda oqa boşlaydi. G. s. tufayli özan qirğoqlari yuvilişi va öpirilişi mumkin. G. s. nazariyasini gidravlika fani örganadi. G. era doir nazariy ma'lumotlar gidrotexnika inşootlarini loyihalaşda asqotadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРАВЛИК САКРАШ - очиқ ўзанда оқаётган сув сатҳининг кескин (сакраб) кўтарилиб кетиш ҳодисаси. Одатда сув оқимини гидротехника иншооти (мас, тўғон) тешигидан ўтказиш пайтида юз беради. Тешикдан босим остида зарб б-н тўлқинланиб чиқаётган сув тинч оқиш ҳолатига ўтаётганда кузатилади. Дастлаб сув сиртида пайдо бўлган ўркачлар ичида ҳавога тўйинган сув мураккаб айланма ҳаракатда бўлади, сув сатҳи кескин кўтарилиб кетади. Кейин сув бир оз тинчланиб, меъёрий сатхда оқа бошлайди. Г. с. туфайли ўзан қирғоқлари ювилиши ва ўпирилиши мумкин. Г. с. назариясини гидравлика фани ўрганади. Г. era доир назарий маълумотлар гидротехника иншоотларини лойиҳалашда асқотади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.