Gidrogeologik xaritalar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 280–281-b. — ziyouz.com
Gidrogeologik xaritalar - yer osti suvlarining tarqalişi va kimyoviy tarkibini aks ettiruvçi xaritalar. G. x.da suvli gorizontlarning sifati, suv berişi, bosimli suv sistemasining qad. zamini, geologik strukturalarning özaro munosabati, relyef va yer osti suvlari töğrisida ma'lumot beriladi. Geologik va tektonik xaritalarni inobatga olib gidrogeologik syomka natijalaridan foydalangan holda tuziladi. G. x.da suvli gorizontlar va ularning komplekslarini tarqalişi, manbalar va ularning suv bera olişi, quduqlar, burği quduqlari, karat voronkalari, suvli qalin qatlamning tubi yoki usti, yer osti suvlarining kimyoviy tarkibi tasvirlanadi. G. x. kiçik (1:500000), örta (1:200000- 1:100000), yirik (1:50000 dan yirikroq) masştabli böladi. G. x. vazifasiga qarab umumiy, asosiy suvli gorizontlar, maxsus xaritalarga bölinadi. Umumiy G. x.da suvli komplekslar va gorizontlar, ularning tavsifi suv saqlovçi toğ jinslarining yoşi va petrografik tarkibi, gidrogeologik tayanç va xarakterli burği quduqlari, yirik suv manbalari, yer ostining suv sathi haqida ma'lumotlar körsatiladi. Asosiy suvli gorizontlar G. x.da suvli gorizontlarning tarqalgan maydoni, toğ jinsining tarkibi va yotiş çuqurligi, erkin yoki bosimli suvlarni sathi, gorizontlarning suvliligi va minerallaniş darajasi körsatiladi. Maxsus G. x. suv ta'minoti masalalari va suv zaxirasini baholaş, foydali qazilma konlarining suvliligi, mineral suv konlarining çegarasini aniqlaş maqsadida tuziladi. G. x.larga, odatda, joyning gidrogeologik şaroitlarini tuşuntiruvçi matn ilova qilinadi. Gidrogeologik r-nlaştiriş, gidrokimyo, yer osti suvlari va b. xaritalar maxsus tipli xaritalarga kiradi. Uebekistonda G. x. 1980-82 y.larda tuzilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОГЕОЛОГИК ХАРИТАЛАР - ер ости сувларининг тарқалиши ва кимёвий таркибини акс эттирувчи хариталар. Г. х.да сувли горизонтларнинг сифати, сув бериши, босимли сув системасининг қад. замини, геологик структураларнинг ўзаро муносабати, рельеф ва ер ости сувлари тўғрисида маълумот берилади. Геологик ва тектоник хариталарни инобатга олиб гидрогеологик съёмка натижаларидан фойдаланган ҳолда тузилади. Г. х.да сувли горизонтлар ва уларнинг комплексларини тарқалиши, манбалар ва уларнинг сув бера олиши, қудуқлар, бурғи қудуқлари, карат воронкалари, сувли қалин қатламнинг туби ёки усти, ер ости сувларининг кимёвий таркиби тасвирланади. Г. х. кичик (1:500000), ўрта (1:200000- 1:100000), йирик (1:50000 дан йирикроқ) масштабли бўлади. Г. х. вазифасига қараб умумий, асосий сувли горизонтлар, махсус хариталарга бўлинади. Умумий Г. х.да сувли комплекслар ва горизонтлар, уларнинг тавсифи сув сақловчи тоғ жинсларининг ёши ва петрографик таркиби, гидрогеологик таянч ва характерли бурғи қудуқлари, йирик сув манбалари, ер остининг сув сатҳи ҳақида маълумотлар кўрсатилади. Асосий сувли горизонтлар Г. х.да сувли горизонтларнинг тарқалган майдони, тоғ жинсининг таркиби ва ётиш чуқурлиги, эркин ёки босимли сувларни сатҳи, горизонтларнинг сувлилиги ва минералланиш даражаси кўрсатилади. Махсус Г. х. сув таъминоти масалалари ва сув захирасини баҳолаш, фойдали қазилма конларининг сувлилиги, минерал сув конларининг чегарасини аниқлаш мақсадида тузилади. Г. х.ларга, одатда, жойнинг гидрогеологик шароитларини тушунтирувчи матн илова қилинади. Гидрогеологик р-нлаштириш, гидрокимё, ер ости сувлари ва б. хариталар махсус типли хариталарга киради. Уэбекистонда Г. х. 1980-82 й.ларда тузилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.