Gidroizolyatsiya materiallari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 285–286-b. — ziyouz.com
Gidroizolyatsiya materiallari — quriliş konstruksiyalari va inşootlarini, binoni, suv va kimyoviy agressiv suyuqliklar (k-ta, işqor va b.)ning zararli ta'sirlaridan himoya qilinadigan materiallar. Vazifasiga kura, G.m.ning filtralanişga qarşi, korroziyaga qarşi va germetiklaydigan xillarga; asosiy materialining turiga köra bitumli, plastmassali, mineral, metall va b. xillari bor. Bitumli G.m. eritkiçlarda suyuqlantirilgan bitumlar (bitum loklari va emallari)dan yoki suvda eriydigan bitumlar (bitumli emulsiyalar, pastalar)dan foydalaniladi va bevosita himoya qilinadigan materiallarga surkaladi. Keyingi vaqtlarda elastikligi yuqori va yorilmaydigan bitumli-polimer G.m. keng işlatiladi. Plastmassali G.m. epoksid, poliefir, polivinil va b. lak-böyoqlar, polimer eritmalar va betonlar, polietilen, polivinilxlorid pardalar, kauçukli germetiklar, rezina lentalar, şişaplastlar tarzida işlab çiqariladi va ular himoya qilinadigan materiallarga surkaladi, suvaladi, yelimlanadi va qoplanadi. Mineral G.m. sement, loy va b. qovuşoq minerallar asosida tayyorlanib, sement va silikat böyoqlar, gidrofob tökmalar, loy-beton tuldirgiçlar tarzida işlab çiqariladi. Ular himoya qilinadigan materiallarni böyaşda, suvaşda filtrlanişga qarşi tuldirgiçlar sifatida işlatiladi. Metall G.m. jez, mis, qurğoşin, pulat listlar tarzida i.ç., himoya qilinadigan materiallar uraladi. Hozirda metall G.m.ning urnini plastmassali, şişaplastikali G.m.lar olmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОИЗОЛЯЦИЯ МАТЕРИАЛЛАРИ — қурилиш конструкциялари ва иншоотларини, бинони, сув ва кимёвий агрессив суюқликлар (к-та, ишқор ва б.)нинг зарарли таъсирларидан ҳимоя қилинадиган материаллар. Вазифасига кура, Г.м.нинг фильтраланишга қарши, коррозияга қарши ва герметиклайдиган хилларга; асосий материалининг турига кўра битумли, пластмассали, минерал, металл ва б. хиллари бор. Битумли Г.м. эриткичларда суюқлантирилган битумлар (битум локлари ва эмаллари)дан ёки сувда эрийдиган битумлар (битумли эмульсиялар, пасталар)дан фойдаланилади ва бевосита ҳимоя қилинадиган материалларга суркалади. Кейинги вақтларда эластиклиги юқори ва ёрилмайдиган битумли-полимер Г.м. кенг ишлатилади. Пластмассали Г.м. эпоксид, полиэфир, поливинил ва б. лак-бўёқлар, полимер эритмалар ва бетонлар, полиэтилен, поливинилхлорид пардалар, каучукли герметиклар, резина ленталар, шишапластлар тарзида ишлаб чиқарилади ва улар ҳимоя қилинадиган материалларга суркалади, сувалади, елимланади ва қопланади. Минерал Г.м. цемент, лой ва б. қовушоқ минераллар асосида тайёрланиб, цемент ва силикат бўёқлар, гидрофоб тўкмалар, лой-бетон тулдиргичлар тарзида ишлаб чиқарилади. Улар ҳимоя қилинадиган материалларни бўяшда, сувашда фильтрланишга қарши тулдиргичлар сифатида ишлатилади. Металл Г.м. жез, мис, қурғошин, пулат листлар тарзида и.ч., ҳимоя қилинадиган материаллар уралади. Ҳозирда металл Г.м.нинг урнини пластмассали, шишапластикали Г.м.лар олмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.