Gidroksidlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287-b. — ziyouz.com
Gidroksidlar —metallarning umumiy formulasi Me(ON)p bölgan (bu yerda p —metallning oksidlaniş darajasi) anorganik birikmalari. Asoslik va amfoterlik xossalariga ega bölişi mumkin. Işqoriy, işqoriy-yer metallar va Te(1) G.i işqorlar deyiladi. Eritmaning muhitiga qarab ham kislota, ham asos xossasiga ega bölgan. G.: Zn(OH)2, Be(OH)2, Ga(OH)3, A1(OH)3, Sn(OH)2, Pb(OH)2 va b. amfoter G. deyiladi. Ular kislotalar ta'sirida tuzlar, kuçli asoslar ta'sirida esa gidroksokomplekslar hosil qiladi. Mas, rux gidroksidi kislota b-n ham, asos b-n ham reaksiyaga kirişadi. G. i (LiOH dan taşqari) qizdirilganda suyuqlanadi, boşqa G. esa, jumladan LiOH ham parçalanadi, mas, Cu(OH)2 -» CuO+H2O. G. metall oksidlarini suv b-n biriktirib olinadi. Ba'zi element oksidlari suvda erimaganligi sababli ularning G.ini oliş uçun tualariga işqor ta'sir ettiriladi. Deyarli hamma elementlarning G.i aniqlangan. Ularning ba'zilari tabiatda minerallar (mas, gidrargillit A1(OH)3, brusit Mg(OH)2) holida uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОКСИДЛАР —металларнинг умумий формуласи Ме(ОН)п бўлган (бу ерда п —металлнинг оксидланиш даражаси) анорганик бирикмалари. Асослик ва амфотерлик хоссаларига эга бўлиши мумкин. Ишқорий, ишқорий-ер металлар ва Те(1) Г.и ишқорлар дейилади. Эритманинг муҳитига қараб ҳам кислота, ҳам асос хоссасига эга бўлган. Г.: Zn(OH)2, Be(OH)2, Ga(OH)3, А1(ОН)3, Sn(OH)2, Pb(OH)2 ва б. амфотер Г. дейилади. Улар кислоталар таъсирида тузлар, кучли асослар таъсирида эса гидроксокомплекслар ҳосил қилади. Мас, рух гидроксиди кислота б-н ҳам, асос б-н ҳам реакцияга киришади. Г. и (LiOH дан ташқари) қиздирилганда суюқланади, бошқа Г. эса, жумладан LiOH ҳам парчаланади, мас, Cu(OH)2 -» CuO+H2O. Г. металл оксидларини сув б-н бириктириб олинади. Баъзи элемент оксидлари сувда эримаганлиги сабабли уларнинг Г.ини олиш учун туаларига ишқор таъсир эттирилади. Деярли ҳамма элементларнинг Г.и аниқланган. Уларнинг баъзилари табиатда минераллар (мас, гидраргиллит А1(ОН)3, брусит Mg(OH)2) ҳолида учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.