Gidrologik hisoblaşlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 291-b. — ziyouz.com
Gidrologik hisoblaşlar - muhandislik yoki amaliy gidrologiyaning bölimlaridan biri. Alohida fan sifatida 19-a.ning 2-yarmida şakllana boşlagan. G.h.ning vazifasi daryolar suv rejimining turli miqdoriy körsatkiçlari (suv sathi, suv sarfi, oqim moduli, oqim qalinligi, oqim koeffitsiyenti va b.)ning qiymatlarini hisoblaş va aniqlaş usullarini işlab çiqiş hamda amaliyotga tatbiq etişdan iborat. G. h.da turli hisoblaş usullari qöllaniladi. Bunda matematik statistika, ehtimollar nazariyasi, xaritagrafiya fanlari yutuqlaridan foydalaniladi. Kam yoki umuman örganilmagan daryolarning oqim meyori (normasi), bahorgiyozgi tölinsuv hamda kuzgi-qişki kam suvli davrlardagi oqim miqdorlari, oqimning yil davomida taqsimlanişi, uning eng katta va eng kiçik qiymatlari, loyqa oqiziqlari körsatkiçlari, t-ra rejimi, gidrokimyoviy körsatkiçlari va b. aniqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОЛОГИК ҲИСОБЛАШЛАР - муҳандислик ёки амалий гидрологиянинг бўлимларидан бири. Алоҳида фан сифатида 19-а.нинг 2-ярмида шакллана бошлаган. Г.ҳ.нинг вазифаси дарёлар сув режимининг турли миқдорий кўрсаткичлари (сув сатҳи, сув сарфи, оқим модули, оқим қалинлиги, оқим коэффициенти ва б.)нинг қийматларини ҳисоблаш ва аниқлаш усулларини ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга татбиқ этишдан иборат. Г. ҳ.да турли ҳисоблаш усуллари қўлланилади. Бунда математик статистика, эҳтимоллар назарияси, харитаграфия фанлари ютуқларидан фойдаланилади. Кам ёки умуман ўрганилмаган дарёларнинг оқим меъёри (нормаси), баҳоргиёзги тўлинсув ҳамда кузги-қишки кам сувли даврлардаги оқим миқдорлари, оқимнинг йил давомида тақсимланиши, унинг энг катта ва энг кичик қийматлари, лойқа оқизиқлари кўрсаткичлари, т-ра режими, гидрокимёвий кўрсаткичлари ва б. аниқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.