Gidrologik tarmoqlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 291-b. — ziyouz.com
Gidrologik tarmoqlar -suv manbalari (daryo, köl, suv ombori, kanal)ning gidrologik rejimini örganiş maqsadida gidrologik kuzatişlar olib boradigan maxsus manzillar (gidrologik stansiya, gidrologik kuzatuv manzili) majmui. Özbekistondagi G.t.ning asosiy qismi Özbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya Boş boşqarmasi (Boşgidromet) tasarrufida. Umumdavlat G.t.dan taşqari ayrim muassasalar (mas, Tabiatni muhofaza qiliş davlat qömitasi, Qişloq va suv xöjaligi vazirligi va b.) ga qaraşli aniq maqsad va vazifalarni közlab iş yuritadigan gidrologik st-ya va kuzatuv manzillari mavjud. Özbekistan hududida dastlabki gidrologik manzil 1896 y. Norin daryosi (Uçqörğon yaqini) da taşkil etilgan. 1901 y.dan Çirçiq daryosi (Xöjakent qişloği yaqini)da, 1913 y.dan esa Amudaryo (Nukus yaqini) da taşkil etilgan manzillarda Doimiy gidrologik kuzatişlar olib boriladi. Kuzatiş manzillari soni yil sayin ortib bordi. 2000 y.da 120 dan ortiq gidrologik st-ya va kuzatuv manzili işladi. Yuza suvlarning sifatini kuzatiş ham G.t. (70 ta daryo va soyda, 11 ta suv omborida, 114 ta kuzatiş joyi)da amalga oşiriladi. Ularda 65 gidrokimyoviy va 3 gidrobiologik körsatkiçlar aniqlanadi (2000). G.t.da töplangan ma'lumotlar ayrim tabiiy yoki ma'muriy hududlar suv zaxiralari miqdorini va sifatini baholaşda hamda ulardan samarali foydalaniş b-n boğliq bölgan muammolarni hal etişda muhim ahamiyat kasb etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОЛОГИК ТАРМОҚЛАР -сув манбалари (дарё, кўл, сув омбори, канал)нинг гидрологик режимини ўрганиш мақсадида гидрологик кузатишлар олиб борадиган махсус манзиллар (гидрологик станция, гидрологик кузатув манзили) мажмуи. Ўзбекистондаги Г.т.нинг асосий қисми Ўзбекистон Республикаси Вазирлар маҳкамаси ҳузуридаги Гидрометеорология Бош бошқармаси (Бошгидромет) тасарруфида. Умумдавлат Г.т.дан ташқари айрим муассасалар (мас, Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ва б.) га қарашли аниқ мақсад ва вазифаларни кўзлаб иш юритадиган гидрологик ст-я ва кузатув манзиллари мавжуд. Ўзбекистан ҳудудида дастлабки гидрологик манзил 1896 й. Норин дарёси (Учқўрғон яқини) да ташкил этилган. 1901 й.дан Чирчиқ дарёси (Хўжакент қишлоғи яқини)да, 1913 й.дан эса Амударё (Нукус яқини) да ташкил этилган манзилларда Доимий гидрологик кузатишлар олиб борилади. Кузатиш манзиллари сони йил сайин ортиб борди. 2000 й.да 120 дан ортиқ гидрологик ст-я ва кузатув манзили ишлади. Юза сувларнинг сифатини кузатиш ҳам Г.т. (70 та дарё ва сойда, 11 та сув омборида, 114 та кузатиш жойи)да амалга оширилади. Уларда 65 гидрокимёвий ва 3 гидробиологик кўрсаткичлар аниқланади (2000). Г.т.да тўпланган маълумотлар айрим табиий ёки маъмурий ҳудудлар сув захиралари миқдорини ва сифатини баҳолашда ҳамда улардан самарали фойдаланиш б-н боғлиқ бўлган муаммоларни ҳал этишда муҳим аҳамият касб этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.