Gidrologik yil
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 290-b. — ziyouz.com
Gidrologik yil - daryo havzasida namlikning töplanişi va sarflanişi siklini töla qamrab oladigan vaqt. Bu vaqt oraliği daryolar havzasida qorning yoğişi, töplanişi, eriy boşlaşi va undan suv oqimi hosil bölişi davrini öz içiga oladi. Joyning geografik örni, iqlim şaroiti, relyefiga boğliq holda G. y.ning boşlanişi va tugaşi turli geografik kengliklarda turliça vaqtlarga töğri keladi. Şim. kengliklarda G. y.ning boşlanişi sifatida şim.dan jan.ga tomon mos ravişda 1 sent.dan 1 yanv. gaça oralikdagi biror muddat qabul qilinadi (G. y. boşi tegişli oyning birinçi kunidan boşlanadi). G. y. boşini örtaça oylik havo t-rasi va atmosfera yoğinlarining yil davomida taqsimlanişiga qarab ham aniqlasa böladi. Örta Osiyo daryolari uçun G. y. boşi sifatida 1 okt. qabul qilingan, tabiiyki, G. y. oxiri 30 sent.ga töğri keladi. Gidrologik tadqiqotlarda kalendar yil örniga G. y.dan foydalaniş ança qulay.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОЛОГИК ЙИЛ - дарё ҳавзасида намликнинг тўпланиши ва сарфланиши циклини тўла қамраб оладиган вақт. Бу вақт оралиғи дарёлар ҳавзасида қорнинг ёғиши, тўпланиши, эрий бошлаши ва ундан сув оқими ҳосил бўлиши даврини ўз ичига олади. Жойнинг географик ўрни, иқлим шароити, рельефига боғлиқ ҳолда Г. й.нинг бошланиши ва тугаши турли географик кенгликларда турлича вақтларга тўғри келади. Шим. кенгликларда Г. й.нинг бошланиши сифатида шим.дан жан.га томон мос равишда 1 сент.дан 1 янв. гача ораликдаги бирор муддат қабул қилинади (Г. й. боши тегишли ойнинг биринчи кунидан бошланади). Г. й. бошини ўртача ойлик ҳаво т-раси ва атмосфера ёғинларининг йил давомида тақсимланишига қараб ҳам аниқласа бўлади. Ўрта Осиё дарёлари учун Г. й. боши сифатида 1 окт. қабул қилинган, табиийки, Г. й. охири 30 сент.га тўғри келади. Гидрологик тадқиқотларда календарь йил ўрнига Г. й.дан фойдаланиш анча қулай.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.