Gidromuf
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 298-b. — ziyouz.com
Gidromuf G I D R O M U F - TA —q. Gidravlik uzatma. GIDRONEFROZ (gidro... va yun. nephros —buyrak) —buyrak istisqosi. Buyrak jomi va kosaçalarining kengaya borişi natijasida buyrak ölçamining kattalaşaverişi b-n namoyon böladi. Asosan buyrak jomining siydik nayiga ötiş qismida (piyeloureteral segment) mexanik tösiq borligi G.ga sabab böladi. Şu sohada toş turib qolişi yoki ösma paydo bölişi ham G.ga olib keladi. G. çaqaloqlarda ham, keksalarda ham uçraydi. Bu asosan mexanik tösiqning kattakiçikligi va tösilib qolgan sohaning qançalik torayganligiga boğliq. G.da bolalar ba'zan bezovta bölib, qorni yoki kindik atrofi simillab oğriydi. Katta yoşdagilarda esa G. bor tarafdagi bel sohasi uvişib, oğriydi, vaqt-vaqti b-n oğriq kuçayişi ham mumkin. Siydikda leyqotsitlar, ba'zan eritrotsitlar paydo bölib, vaqt ötgan sari siydik ziçligi kamaya boradi. Bemorning qorni paypaslanganida buyrak qölga unnaşi mumkin. Keçiktirilgan hollarda esa hatto qorin old devori börtib turadi. Ultratovuş taşhisda va ekskretor urogrammada buyrak kosaça-jom sistemasi kengayganligi qayd etiladi. Taşhis qöyiş keçikkan sari buyrak tobora kattalaşaverib, nihoyat suyuqlik b-n töla xaltaçaga öxşab qoladi va öz faoliyatini yöqotadi. Bu holda jarroxdik usuli b-n buyrak olib taşlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
Г И Д Р О М У Ф - ТА —қ. Гидравлик узатма. ГИДРОНЕФРОЗ (гидро... ва юн. nephros —буйрак) —буйрак истисқоси. Буйрак жоми ва косачаларининг кенгая бориши натижасида буйрак ўлчамининг катталашавериши б-н намоён бўлади. Асосан буйрак жомининг сийдик найига ўтиш қисмида (пиелоуретерал сегмент) механик тўсиқ борлиги Г.га сабаб бўлади. Шу соҳада тош туриб қолиши ёки ўсма пайдо бўлиши ҳам Г.га олиб келади. Г. чақалоқларда ҳам, кексаларда ҳам учрайди. Бу асосан механик тўсиқнинг каттакичиклиги ва тўсилиб қолган соҳанинг қанчалик торайганлигига боғлиқ. Г.да болалар баъзан безовта бўлиб, қорни ёки киндик атрофи симиллаб оғрийди. Катта ёшдагиларда эса Г. бор тарафдаги бел соҳаси увишиб, оғрийди, вақт-вақти б-н оғриқ кучайиши ҳам мумкин. Сийдикда лейқоцитлар, баъзан эритроцитлар пайдо бўлиб, вақт ўтган сари сийдик зичлиги камая боради. Беморнинг қорни пайпасланганида буйрак қўлга уннаши мумкин. Кечиктирилган ҳолларда эса ҳатто қорин олд девори бўртиб туради. Ультратовуш ташҳисда ва экскретор урограммада буйрак косача-жом системаси кенгайганлиги қайд этилади. Ташҳис қўйиш кечиккан сари буйрак тобора катталашавериб, ниҳоят суюқлик б-н тўла халтачага ўхшаб қолади ва ўз фаолиятини йўқотади. Бу ҳолда жаррохдик усули б-н буйрак олиб ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.