Gidrosfera
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 300–301-b. — ziyouz.com
Gidrosfera (gidro... va sfera) —Yer kurrasidagi barça suv —okean va dengizlar, daryo, köllar va botqoqliklar, doimiy qorlik va muzliklar, tuproqdagi namlik hamda yer osti suvi majmui. Köpinça, G. deganda okean va daryolar tuşuniladi, lekin bu —xato. G.ning umumiy hajmi 1491049 ming km3. G. Yer massasining atigi 1/4100 qismini taşkil etadi. G.ning eng asosiy qismi —Dunyo okeani Yer kurrasi umumiy maydoni (510 mln. km2)ning 361 mln.km2 ni, yoki 71% ni G. qoplab olgan, köl va daryolardagi suvlar esa quruqlik maydonining 6% çasini egallab turadi. Yer kurrasidagi barça abadiy qor va muzliklarning umumiy maydoni 21 mln. km2, bu esa Yer yuzasi umumiy maydonining 4% ini, quruqlik maydonining 14% ini taşkil etadi. G.ning kimyoviy tarkibi dengiz suvining örtaça kimyoviy tarkibiga juda yaqin, undagi eng muhim kimyoviy elementlar: kislorod —85,8%, vodorod —10,8%, xlor va natriy — 2,95%. G. suvlari uzluksiz va tez harakat qilib, tabiatda aylanib turadi va atmosfera, litosfera va biosfera b-n çambarças boğlanişda böladi. G. gidrologiya, okeanologiya, geologiya, geokimyo kabi qator geografik fanlarning tadqiqot predmeti hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОСФЕРА (гидро... ва сфера) —Ер куррасидаги барча сув —океан ва денгизлар, дарё, кўллар ва ботқоқликлар, доимий қорлик ва музликлар, тупроқдаги намлик ҳамда ер ости суви мажмуи. Кўпинча, Г. деганда океан ва дарёлар тушунилади, лекин бу —хато. Г.нинг умумий ҳажми 1491049 минг км3. Г. Ер массасининг атиги 1/4100 қисмини ташкил этади. Г.нинг энг асосий қисми —Дунё океани Ер курраси умумий майдони (510 млн. км2)нинг 361 млн.км2 ни, ёки 71% ни Г. қоплаб олган, кўл ва дарёлардаги сувлар эса қуруқлик майдонининг 6% часини эгаллаб туради. Ер куррасидаги барча абадий қор ва музликларнинг умумий майдони 21 млн. км2, бу эса Ер юзаси умумий майдонининг 4% ини, қуруқлик майдонининг 14% ини ташкил этади. Г.нинг кимёвий таркиби денгиз сувининг ўртача кимёвий таркибига жуда яқин, ундаги энг муҳим кимёвий элементлар: кислород —85,8%, водород —10,8%, хлор ва натрий — 2,95%. Г. сувлари узлуксиз ва тез ҳаракат қилиб, табиатда айланиб туради ва атмосфера, литосфера ва биосфера б-н чамбарчас боғланишда бўлади. Г. гидрология, океанология, геология, геокимё каби қатор географик фанларнинг тадқиқот предмети ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.