Gidrostatik paradoks
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 299-b. — ziyouz.com
Gidrostatik paradoks GIDROSTATIK PARADOKS, gidrostatik zidlik —muayyan idişga quyilgan suyuqlikning oğirligi idiş tubiga ta'sir qiladigan bosim kuçidan farq qiliş hodisasi. Mac, yuqoriga tomon uçi kengayib boradigan idiş tubiga ta'sir qiladigan bosim kuçi suyuqlikning oğirligiga nisbatan kiçik; uçi torayib boradigan idişda esa, aksinça; katta, dumaloq (silindrik) idişda ikkala kuç bir-biriga teng böladi. Bunga sabab şuki, gidrostatik bosim» idiş devorlariga tik (normal) ta'sir qiladi, qiya devorlarga ta'sir qiladigan bosim kuçi vertikal taşkil etuvçi kuçga ega böladi. Ana şu kuç idiş 1 dagiga nisbatan idiş 3 dagi ortiqça suyuqlik hajmining va idiş 2 dagi yetişmayottan suyuqdik hajmining örnini qoplaydi. G. p.ni fransuz olimi B. Paskal 1654 y.da topgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОСТАТИК ПАРАДОКС, гидростатик зидлик —муайян идишга қуйилган суюқликнинг оғирлиги идиш тубига таъсир қиладиган босим кучидан фарқ қилиш ҳодисаси. Mac, юқорига томон учи кенгайиб борадиган идиш тубига таъсир қиладиган босим кучи суюқликнинг оғирлигига нисбатан кичик; учи торайиб борадиган идишда эса, аксинча; катта, думалоқ (цилиндрик) идишда иккала куч бир-бирига тенг бўлади. Бунга сабаб шуки, гидростатик босим» идиш деворларига тик (нормал) таъсир қилади, қия деворларга таъсир қиладиган босим кучи вертикал ташкил этувчи кучга эга бўлади. Ана шу куч идиш 1 дагига нисбатан идиш 3 даги ортиқча суюқлик ҳажмининг ва идиш 2 даги етишмаёттан суюқдик ҳажмининг ўрнини қоплайди. Г. п.ни француз олими Б. Паскаль 1654 й.да топган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.