Gigrometr
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 268-b. — ziyouz.com
Gigrometr — havo namligini ölçaş uçun işlatiladigan asbob. Asbobga asos qilib olingan usulga boğliq holda G. quyidagi xillarga bölinadi: absorbsion, tarozili yoki mutlaq soç tolali, tasmali, diffuzionmanometrli, kondensatsion, elektrolitik, spektral G.lar va psixrometr. Mas, tarozili G. yordamida mutlaq namlik (g/m3) gigroskopik moddaning nam havodan suv buğini singdirişiga asosan aniqlanadi. Meteorologik amaliyotda soç tolali, tasmali G.lar va psixrometr köproq işlatiladi. Soç tolali G.da yoğsizlantirilgan soç tolasi havo namligining özgarişi natijasida uzayadi yoki qisqaradi. Uning şkalasi 0 dan 100 gaça bölaklarga bölingan. Havoning namligi ortsa, G.dagi soç tolasi uzayadi, asbob mili öngga buriladi, havoda suv buği kamayganda soç tolasi qisqarib, mil çapga buriladi, şkala körsatkiçiga qarab namlik aniqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИГРОМЕТР — ҳаво намлигини ўлчаш учун ишлатиладиган асбоб. Асбобга асос қилиб олинган усулга боғлиқ ҳолда Г. қуйидаги хилларга бўлинади: абсорбцион, тарозили ёки мутлақ соч толали, тасмали, диффузионманометрли, конденсацион, электролитик, спектрал Г.лар ва психрометр. Мас, тарозили Г. ёрдамида мутлақ намлик (г/м3) гигроскопик модданинг нам ҳаводан сув буғини сингдиришига асосан аниқланади. Метеорологик амалиётда соч толали, тасмали Г.лар ва психрометр кўпроқ ишлатилади. Соч толали Г.да ёғсизлантирилган соч толаси ҳаво намлигининг ўзгариши натижасида узаяди ёки қисқаради. Унинг шкаласи 0 дан 100 гача бўлакларга бўлинган. Ҳавонинг намлиги ортса, Г.даги соч толаси узаяди, асбоб мили ўнгга бурилади, ҳавода сув буғи камайганда соч толаси қисқариб, мил чапга бурилади, шкала кўрсаткичига қараб намлик аниқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.