Ğijduvon jangi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 27–28-b. — ziyouz.com
Ğijduvon jangi - Ubaydullaxon, Bobur va Eron qizilboşlilari qöşini örtasida bölgan jang (1512 y. 24 noyab.). Kö.ş Msiik .jdagşaş galabalan keyin Ubaydullaxon Buxoro va Samarqandni egallaydi. Biroq, Eron şohn Ismopl I Safaviy yuborgan Najmi Sonpy boşçiln-.gidagi 60 ming kişilik safaviylar qöşiniga suyangan Bobur 1512 y. kuzida Ğuzor va Qarşini egaldapdi (q. Qarşi mudofaasi).
Naj.mi Soniy qöşini bu paptda Ğijdunonni qamal qplişga kirişadi. Ubaydullaxon va Jonibek Sulton Karmanaga. Köçkunçixon va temur Sulton Miyonqolga çekinib. hal qiluvçi jangga tayyorgarlik kurişgan. Turkiston ş.dap yetib kelgan Ubaydullaxonning piri va ustozi Mir Arab unga jang oldidan körsat-malar berib va qöşinini ruhlanti-rib, Ğijduvon ustiga boşlaydi. Sultonlar qöşini yetib kelmasdan oldin, Ğijduvondagi oz sonli mudo-faaçilar qal'adan çiqib, luşman qögşini bilan ahyon-ahyonda jangga kirib turişgan. Biroq harbiy rejani puxta amalga oşprgan Ubaydullaxon özining oz sonli harbiy dastasi bilan hijriy 918 y. 3-ramazonda yakşanba kuni (1512 y. 24 noyab.) da Ğijduvon yaqinidagi Zarongari qişloğida Najmi Soniy qöşini ustiga tösatdan hujum qilgan. Ğ.j.da Ubaydullaxon boşçiligidagi qöşin Najmi Soniy va Bobur rahbarligidagi harbiy kuçlarni «tölğama» usulida yenggan. Najmi Soniy hagto kiyimini kiyişga ha.m ulgurmay otta ötirib qoçayotganida Ubaydullaxon jangçilari tomonidan örab olingan va öldi-rilgan. Bobur esa Xurosonga ketişga majbur böladi. Köp sonli qizilboşlilar quşpnidan (taxm. 60 ming kişi) faqat oz sonli şialargina Eronga qaytişgan.
Manba: Hasanxoja Nisoriy. Muzakkiri ahbob, T.. 1993: Zahirpddin Muhammad Bobur, Boburnoma. T.. 2002.
Ad.: Istoriya Özbekisgana (XVI — pervaya polovina XIX veka) t.Z, T.. 1993.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҒИЖДУВОН ЖАНГИ - Убайдуллахон, Бобур ва Эрон қизилбошлилари қўшини ўртасида бўлган жанг (1512 й. 24 нояб.). Кў.ш Мсиик .ждагшаш галабалан кейин Убайдуллахон Бухоро ва Самарқандни эгаллайди. Бироқ, Эрон шоҳн Исмопл I Сафавий юборган Нажми Сонпй бошчилн-.гидаги 60 минг кишилик сафавийлар қўшинига суянган Бобур 1512 й. кузида Ғузор ва Қаршини эгалдапди (қ. Қарши мудофааси).
Наж.ми Соний қўшини бу паптда Ғиждунонни қамал қплишга киришади. Убайдуллахон ва Жонибек Султон Карманага. Кўчкунчихон ва темур Султон Миёнқолга чекиниб. ҳал қилувчи жангга тайёргарлик куришган. Туркистон ш.дап етиб келган Убайдуллахоннинг пири ва устози Мир Араб унга жанг олдидан кўрсат-малар бериб ва қўшинини руҳланти-риб, Ғиждувон устига бошлайди. Султонлар қўшини етиб келмасдан олдин, Ғиждувондаги оз сонли мудо-фаачилар қалъадан чиқиб, лушман қўгшини билан аҳён-аҳёнда жангга кириб туришган. Бироқ ҳарбий режани пухта амалга ошпрган Убайдуллахон ўзининг оз сонли ҳарбий дастаси билан ҳижрий 918 й. 3-рамазонда якшанба куни (1512 й. 24 нояб.) да Ғиждувон яқинидаги Заронгари қишлоғида Нажми Соний қўшини устига тўсатдан ҳужум қилган. Ғ.ж.да Убайдуллахон бошчилигидаги қўшин Нажми Соний ва Бобур раҳбарлигидаги ҳарбий кучларни «тўлғама» усулида енгган. Нажми Соний ҳагто кийимини кийишга ҳа.м улгурмай отта ўтириб қочаётганида Убайдуллахон жангчилари томонидан ўраб олинган ва ўлди-рилган. Бобур эса Хуросонга кетишга мажбур бўлади. Кўп сонли қизилбошлилар қушпнидан (тахм. 60 минг киши) фақат оз сонли шиаларгина Эронга қайтишган.
Манба: Ҳасанхожа Нисорий. Музаккири аҳбоб, Т.. 1993: Заҳирпддин Муҳаммад Бобур, Бобурнома. Т.. 2002.
Ад.: История Ўзбекисгана (XVI — первая половина XIX века) т.З, Т.. 1993.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.