Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ğijmalos

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31-b. — ziyouz.com

    Ğijmalos ĞIJMALOS, ğiçmalos — govzabondoşlar oilasiga mansub bir yillik ösimlik. Böyi 10—40 sm, şoxlangan poyasi tukçalar bilan qoplangan. Barglari tuxumsimon, uç qismi tömtoq yoki ötkir qirrali. Gullari mayda, gajak töpgulga yiğilgan, kosaça bargi 2 mm, gul tojisi oqiş, mayda, toj nayçasi 2—3 mm. mevasi 4 bölakli yonğoqça. Uruği tuxumsimon, usti yaltiroq, tekis yoki sal ğadir-budir. May—iyunda gullab, iyun—iyulda uruğlaydi. Özbekistonda, asosan, Buxoro va Qoraqalpoğistonda tarqalgan. Toşloqjoylarda va toğ yonbağirlarida ösadi. Ekinlar orasida begona öt sifatida ham uçraydi. Tarkibida geliotrin, laziokarbin va b. alkaloidlar bor. Zaharli.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҒИЖМАЛОС, ғичмалос — говзабондошлар оиласига мансуб бир йиллик ўсимлик. Бўйи 10—40 см, шохланган пояси тукчалар билан қопланган. Барглари тухумсимон, уч қисми тўмтоқ ёки ўткир қиррали. Гуллари майда, гажак тўпгулга йиғилган, косача барги 2 мм, гул тожиси оқиш, майда, тож найчаси 2—3 мм. меваси 4 бўлакли ёнғоқча. Уруғи тухумсимон, усти ялтироқ, текис ёки сал ғадир-будир. Май—июнда гуллаб, июнь—июлда уруғлайди. Ўзбекистонда, асосан, Бухоро ва Қорақалпоғистонда тарқалган. Тошлоқжойларда ва тоғ ёнбағирларида ўсади. Экинлар орасида бегона ўт сифатида ҳам учрайди. Таркибида гелиотрин, лазиокарбин ва б. алкалоидлар бор. Заҳарли.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.