Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gilza

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 320–321-b. — ziyouz.com

    Gilza (nem. Hiilse, sözma-söz — qobiq) — 1) artilleriya G.si — porox zaryadi, qöşimça elementlari (alanga söndirgiç va b.), alangalaş vositasi (kapsula) ni joylaş uçun möljallangan yupqa devorli metall stakan; 2) miltiq, pulemyot va b. qurollar uçun möljallangan G. porox zaryadi va öq b-n birga patronni taşkil qiladi, u ham metalddan tayyorlanadi. Ov miltiği uçun möljallangan G. metall yoki kartondan yasaladi, içiga porox zaryadi (pitra, öq va pij — latta-putta yoki jun tolalari) joylanadi; 3) suv b-n sovitiladigan porşenli issiqlik dvigatellari blokkarteriga örnatilgan silindrik moslama. Işqalanib işlaydigan sirtlarning yeyilişini kamaytiriş va almaştirişni osonlaştiriş uçun qöyiladi. Dvigatel porşeni silindr G.sida harakatlanadi, şuning uçun G.ning içki sirti yaxşilab silliqlanadi; taşqi tomondan blok-karterning suv ğilofida aylanib yuradigan suv b-n sovitib turiladi. Bunday G. çöyandan yasaladi; 4) papiros (sigareta) G.si — tamaki joylanadigan qobiq. U yupqa qoğoz va qalinroq qoğoz mundştukdan iborat. Filtrli sigareta G.si qoğoz filtr b-n tugaydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГИЛЬЗА (нем. Hiilse, сўзма-сўз — қобиқ) — 1) артиллерия Г.си — порох заряди, қўшимча элементлари (аланга сўндиргич ва б.), алангалаш воситаси (капсула) ни жойлаш учун мўлжалланган юпқа деворли металл стакан; 2) милтиқ, пулемёт ва б. қуроллар учун мўлжалланган Г. порох заряди ва ўқ б-н бирга патронни ташкил қилади, у ҳам металддан тайёрланади. Ов милтиғи учун мўлжалланган Г. металл ёки картондан ясалади, ичига порох заряди (питра, ўқ ва пиж — латта-путта ёки жун толалари) жойланади; 3) сув б-н совитиладиган поршенли иссиқлик двигателлари блоккартерига ўрнатилган цилиндрик мослама. Ишқаланиб ишлайдиган сиртларнинг ейилишини камайтириш ва алмаштиришни осонлаштириш учун қўйилади. Двигатель поршени цилиндр Г.сида ҳаракатланади, шунинг учун Г.нинг ички сирти яхшилаб силлиқланади; ташқи томондан блок-картернинг сув ғилофида айланиб юрадиган сув б-н совитиб турилади. Бундай Г. чўяндан ясалади; 4) папирос (сигарета) Г.си — тамаки жойланадиган қобиқ. У юпқа қоғоз ва қалинроқ қоғоз мундштукдан иборат. Фильтрли сигарета Г.си қоғоз фильтр б-н тугайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.