Gimnasiy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 322-b. — ziyouz.com
Gimnasiy (yun. gymnasion) — Yunoniston şaxarlari va ellinistik Şarkda davlat öquv-tarbiya muassasasi. G.larning paydo bölgan vaqti haqida aniq ma'lumot yöq. Mil. av. 5—4-a. larda keng tarqalgan. G. avval jismoniy maşqlar b-n şuğullaniladigan maskan sanalgan. Keyinçalik yoşlarning musiqiy (akliy va estetik) hamda gimnastik (axloqiy va jismoniy) rivojlanişini ta'minlovçi, şu b-n birga bir-birlari b-n muloqotda böliş markaziga aylangan. G.davlat nazoratidagi maktab bölgan. Unga zodagon quldorlar oilasining palestra (Yunoni-stondagi 12—16 yoşli bolalarning gimnastika maktabini tugatgan 16 yoşli farzandlari qabul qilingan. Ular G.da 18 yoşgaça gimnastika b-n şuğullanişgan hamda adabiy, falsafiy va siyosiy ta'lim olişgan. G.da ta'lim olayotgan bolalarning qançalik çiniqqan, çidamli, soğlom, jismonan va ruhan baquvvatligi davlat tomonidan nazorat qilingan. Falsafa, adabiyot, siyosatga doir bilimlarni mamlakatdagi tanikli kişilar olib borişgan. G.lar içida Platon öz şogirdlari b-n suhbat ötkazgan Akademiya va Aristotel taşkil etgan Likey (q. Litsey) maşxur bölgan. G.ni tugatgan yigitlar efebiya maktabida harbiy bilim olişgan.
Q.: Litsey
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИМНАСИЙ (юн. gymnasion) — Юнонистон шахарлари ва эллинистик Шаркда давлат ўқув-тарбия муассасаси. Г.ларнинг пайдо бўлган вақти ҳақида аниқ маълумот йўқ. Мил. ав. 5—4-а. ларда кенг тарқалган. Г. аввал жисмоний машқлар б-н шуғулланиладиган маскан саналган. Кейинчалик ёшларнинг мусиқий (аклий ва эстетик) ҳамда гимнастик (ахлоқий ва жисмоний) ривожланишини таъминловчи, шу б-н бирга бир-бирлари б-н мулоқотда бўлиш марказига айланган. Г.давлат назоратидаги мактаб бўлган. Унга зодагон қулдорлар оиласининг палестра (Юнони-стондаги 12—16 ёшли болаларнинг гимнастика мактабини тугатган 16 ёшли фарзандлари қабул қилинган. Улар Г.да 18 ёшгача гимнастика б-н шуғулланишган ҳамда адабий, фалсафий ва сиёсий таълим олишган. Г.да таълим олаётган болаларнинг қанчалик чиниққан, чидамли, соғлом, жисмонан ва руҳан бақувватлиги давлат томонидан назорат қилинган. Фалсафа, адабиёт, сиёсатга доир билимларни мамлакатдаги таникли кишилар олиб боришган. Г.лар ичида Платон ўз шогирдлари б-н суҳбат ўтказган Академия ва Аристотель ташкил этган Ликей (қ. Лицей) машхур бўлган. Г.ни тугатган йигитлар эфебия мактабида ҳарбий билим олишган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.