Gimnaziya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 322-b. — ziyouz.com
Gimnaziya (gimnasiytn ) — Özbekiston va ayrim xorijiy mamlakatlarda umumiy örta ta'lim öquv yurti. G.lar muayyan fan böyiça ixtisoslaştirilgan bölib, şu fandan çuqurlaştirilgan ta'lim beradi. Dastlab Fransiyaning Strasburg ş.dagi örta maktab (1538) G. deb atalgan. Örta Osiyoda G.lar 19-a.ning sönggi çoragida paydo böldi. 1876 y. Toşkentda öğil va qiz bolalar uçun rus progimnaziyalari (töliqsiz G.lar) oçilib, 1881 y.da G.ga aylantirildi. Ularda mahalliy aholi badavlat tabaqalari bolalarining ba'zilari ham öqigan. Dastlabki yillarda mahalliy aholi bolalari rus tili b-n yaxşiroq şuğullanişi uçun lotin tilini örganişdan ozod qilingan. 1894 y. lotin tili öqitilmaydigan real G. oçildi. 1900 y.dan keyin Samarkand, Yangi Marğilon (hoz. Farğona), Çorjöy va b. şaharlarda ham qizlar va öğil bolalar G.lari taşkil qilindi. Bularda ham darslar faqat rus tilida olib borilgan. 1917 y. Toşkentda 4 G. bölgan. G.lar 1918 y. tugatilib, örniga yagona mehnat maktablari taşkil qilindi. Özbekistan mustaqillikka erişgaç, G.lar qayta taşkil etildi. ÖzRning 1997 y. avg.da qabul qilingan «Ta'lim töğrisida»gi qonuni va «Kadrlar tayyorlaş milliy dasturi»ga muvofiq
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИМНАЗИЯ (гимнасийтн ) — Ўзбекистон ва айрим хорижий мамлакатларда умумий ўрта таълим ўқув юрти. Г.лар муайян фан бўйича ихтисослаштирилган бўлиб, шу фандан чуқурлаштирилган таълим беради. Дастлаб Франциянинг Страсбург ш.даги ўрта мактаб (1538) Г. деб аталган. Ўрта Осиёда Г.лар 19-а.нинг сўнгги чорагида пайдо бўлди. 1876 й. Тошкентда ўғил ва қиз болалар учун рус прогимназиялари (тўлиқсиз Г.лар) очилиб, 1881 й.да Г.га айлантирилди. Уларда маҳаллий аҳоли бадавлат табақалари болаларининг баъзилари ҳам ўқиган. Дастлабки йилларда маҳаллий аҳоли болалари рус тили б-н яхшироқ шуғулланиши учун лотин тилини ўрганишдан озод қилинган. 1894 й. лотин тили ўқитилмайдиган реал Г. очилди. 1900 й.дан кейин Самарканд, Янги Марғилон (ҳоз. Фарғона), Чоржўй ва б. шаҳарларда ҳам қизлар ва ўғил болалар Г.лари ташкил қилинди. Буларда ҳам дарслар фақат рус тилида олиб борилган. 1917 й. Тошкентда 4 Г. бўлган. Г.лар 1918 й. тугатилиб, ўрнига ягона меҳнат мактаблари ташкил қилинди. Ўзбекистан мустақилликка эришгач, Г.лар қайта ташкил этилди. ЎзРнинг 1997 й. авг.да қабул қилинган «Таълим тўғрисида»ги қонуни ва «Кадрлар тайёрлаш миллий дастури»га мувофиқ
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.