Giperemiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328–329-b. — ziyouz.com
Giperemiya (giper... va yun. haima — qon), qizariş — gavdaning ma'lum qismidagi arteriya yoki vena tomirlarining qonga tölişi. Tomir kengaytiradigan nervlarning ta'sirlanişi va tomir toraytiradigan nervlar faoliyatining susayişi natijasida nerv sistemasi funksiyasining buzilişi arterial G.ga olib keladi. Bunda zararlangan joyga köp qon oqib kelganligi uçun u qizaradi, şu joyda harorat kötariladi, hajmi kattalaşadi. Kişi uyalganida yoki ğazablanganida ham şunday qolat kuzatiladi. Yurak faoliyati buzilişi, venalar tiqilib qolişi, tomirlar innervatsiyayen buzilişi natijasida paydo bölgan venoz G.da zararlangan joy kökarib ketadi (sianoz), gohida şişadi. Ba'zan davolaş maqsadida kompress, grelka va b. qöyilganda ham G. röy berişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИПЕРЕМИЯ (гипер... ва юн. haima — қон), қизариш — гавданинг маълум қисмидаги артерия ёки вена томирларининг қонга тўлиши. Томир кенгайтирадиган нервларнинг таъсирланиши ва томир торайтирадиган нервлар фаолиятининг сусайиши натижасида нерв системаси функциясининг бузилиши артериал Г.га олиб келади. Бунда зарарланган жойга кўп қон оқиб келганлиги учун у қизаради, шу жойда ҳарорат кўтарилади, ҳажми катталашади. Киши уялганида ёки ғазабланганида ҳам шундай қолат кузатилади. Юрак фаолияти бузилиши, веналар тиқилиб қолиши, томирлар иннервацияен бузилиши натижасида пайдо бўлган веноз Г.да зарарланган жой кўкариб кетади (цианоз), гоҳида шишади. Баъзан даволаш мақсадида компресс, грелка ва б. қўйилганда ҳам Г. рўй бериши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.