Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gipergen konlar

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328-b. — ziyouz.com

    Gipergen konlar GIPERGEN KONLAR, sedimentogen konlar, ekzogen konlar — Yer yuzasida qad. va hoz. geokimyoviy jarayonlar b-n boğliq holda hosil bölgan foydali qazilma uyumlari. G. k. endogen şaroitida hosil bölgan mineral xom aşyolarning mexanik va biokimyoviy qayta özgarişi va differensiatsiyasidan tarkib topadi. G. k. nuraş, soçma va çökindi konlarga bölinadi. Okean va dengiz tubi yotqiziqlarida çökindi (kömir, yonuvçi slanetslar, neft, yonuvçi gaz va b.), yon bağirlar, daryo va dengiz sohillarining böş yotqiziqlarida soçma (oltin, platina, titan, volfram va b.), materik yuzasida nuraş (nikel, temir va b.) konlari hosil böladi. G. k.ga neft va gaz, kumir, köpçilik rudali va noruda konlari kiradi. G. k.ning sanoat ahamiyati katta.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГИПЕРГЕН КОНЛАР, седиментоген конлар, экзоген конлар — Ер юзасида қад. ва ҳоз. геокимёвий жараёнлар б-н боғлиқ ҳолда ҳосил бўлган фойдали қазилма уюмлари. Г. к. эндоген шароитида ҳосил бўлган минерал хом ашёларнинг механик ва биокимёвий қайта ўзгариши ва дифференциациясидан таркиб топади. Г. к. нураш, сочма ва чўкинди конларга бўлинади. Океан ва денгиз туби ётқизиқларида чўкинди (кўмир, ёнувчи сланецлар, нефть, ёнувчи газ ва б.), ён бағирлар, дарё ва денгиз соҳилларининг бўш ётқизиқларида сочма (олтин, платина, титан, вольфрам ва б.), материк юзасида нураш (никель, темир ва б.) конлари ҳосил бўлади. Г. к.га нефть ва газ, кумир, кўпчилик рудали ва норуда конлари киради. Г. к.нинг саноат аҳамияти катта.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.