Giperinflyatsiya

Giperinflyatsiya (yun. giper... va lot. infl atio — kötariliş) — tovarlar narxining şiddat b-n kutarilişi, muomaladagi pul massasining köpayişi; pul birligi qadrining keskin pasayişiga, tölov muomalasining izdan çiqişiga, odatdagi xöjalik aloqalarining uzilişiga olib keladi. Odatda narxning ösiş darajasi oyiga 1,5 barobar yoki 50% ga yetganda G. jarayoni boşlangan hisoblanadi. G. b-n inflyatsiya örtasidagi çegarasini aniqlaş juda qiyin. G.ning yana bir muhim belgisi — korxona, taşkilotlar va aholi nima qilib bölsa ham pulni tovarga aylantirişga urinadi, tovar sotib oliş mumkin bölgan, qadri yuqori pul — valyuta yiğa boşlaydi. G. şaroitida narx-navoni mutlaqo tartibga solib bölmaydi, barter avj oladi, pul öz vazifalarini bajarmay qöyadi. G. iqtisodiy tanglik belgisidir. G. aksariyat hollarda öta tasodifiy siyosiy va iqtisodiy omillar — uruşlar, iqtisodiy tanazzul, xukumat siyosati tufayli aholining pulga işonçsizligi va b. natijasida kelib çiqadi. 20-a.ning 20-y.lari boşida Germaniyada va Ikkinçi jahon uruşi davrida Xitoyda yaqqol kuzatilgan. G.ning oldini oliş uçun şoşilinç holda inflyatsiyaga qarşi çoralar köriladi.