Gipogen minerallar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 335–336-b. — ziyouz.com
Gipogen minerallar - (gipo... va yun. genes — kelib çiqişi) — Yer pöstining çuqur qismida mineral hosil böliş jarayonlari natijasida vujudga keladigan minerallar. G. m.ga silikatli va sulfid oksidli magmaning kristallanişidan hosil bölgan minerallar (dala şpatlari, piroksenlar, olivin, xromit, titanomagnetit va b.), gazsimon birikmalarga boy qoldiq (pegmatit) eritma minerallari (slyudalar, topaz, berill va b.), kontakt-metasomatik minerallar (granatlar, vezuvianlar, magnetit, şeyelit va b.), gidrotermal ruda tomirlari minerallari (flyuorit, volframit, kassiterit va b.) va vulkan buglari minerallari (oltingugurt va b.) kiradi. G. m. paydo böliş jarayoni gipo gen jarayonlar deyiladi. G. m.ning köplari Yerning yuza qismida barqaror emas va nuraş natijasida gipergen minerallarga aylanadi. G. m. turini aniqlaş ular b-n boğliq bölgan foydali qazilmalarni qidirib topişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИПОГЕН МИНЕРАЛЛАР - (гипо... ва юн. genes — келиб чиқиши) — Ер пўстининг чуқур қисмида минерал ҳосил бўлиш жараёнлари натижасида вужудга келадиган минераллар. Г. м.га силикатли ва сульфид оксидли магманинг кристалланишидан ҳосил бўлган минераллар (дала шпатлари, пироксенлар, оливин, хромит, титаномагнетит ва б.), газсимон бирикмаларга бой қолдиқ (пегматит) эритма минераллари (слюдалар, топаз, берилл ва б.), контакт-метасоматик минераллар (гранатлар, везувианлар, магнетит, шеелит ва б.), гидротермал руда томирлари минераллари (флюорит, вольфрамит, касситерит ва б.) ва вулкан буглари минераллари (олтингугурт ва б.) киради. Г. м. пайдо бўлиш жараёни гипо ген жараёнлар дейилади. Г. м.нинг кўплари Ернинг юза қисмида барқарор эмас ва нураш натижасида гиперген минералларга айланади. Г. м. турини аниқлаш улар б-н боғлиқ бўлган фойдали қазилмаларни қидириб топишга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.