Gipoplaziya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 338-b. — ziyouz.com
Gipoplaziya (gipo... va yun. plasis — şakllaniş, xrsil böliş), giponeziya — embrional rivojlaniş buzilgani sababli töqima, a'zo, gavdaning bir qismi va butun organizmning ösmay qolişi, çala yetilişi. Turli a'zolardagi G.ning axamiyati har xil. Juft a'zolardan biri (mas, buyrak) normal rivojlangan holda ikkinçisining ösmay qrlişi unçalik sezilmaydi, çunki normal rivojlangan buyrak gipertrofiyalanadi. Boşqa a'zolar, mas, boş miyaning ösmay qolişi (mikrotsefaliya) butun organizmga yomon ta'sir etib, uni köpinça erta halok qiladi. Taşqi va içki muhitning turli omillari (onaning turli kasalliklari, nur energiyasi ta'siri, şikastlaniş, notöğri ovqatlaniş), şuningdek, onadan bolaga ötadigan yuqumli kasalliklar (qizilça, toksoplazmoz, sitomegaliya, poliomiyelit) G.ga sabab bölişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИПОПЛАЗИЯ (гипо... ва юн. plasis — шаклланиш, хрсил бўлиш), гипонезия — эмбрионал ривожланиш бузилгани сабабли тўқима, аъзо, гавданинг бир қисми ва бутун организмнинг ўсмай қолиши, чала етилиши. Турли аъзолардаги Г.нинг ахамияти ҳар хил. Жуфт аъзолардан бири (мас, буйрак) нормал ривожланган ҳолда иккинчисининг ўсмай қрлиши унчалик сезилмайди, чунки нормал ривожланган буйрак гипертрофияланади. Бошқа аъзолар, мас, бош миянинг ўсмай қолиши (микроцефалия) бутун организмга ёмон таъсир этиб, уни кўпинча эрта ҳалок қилади. Ташқи ва ички муҳитнинг турли омиллари (онанинг турли касалликлари, нур энергияси таъсири, шикастланиш, нотўғри овқатланиш), шунингдек, онадан болага ўтадиган юқумли касалликлар (қизилча, токсоплазмоз, цитомегалия, полиомиелит) Г.га сабаб бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.