Gipotoniya

Gipotoniya (gipo... va yun. tonos — taranglik) — töqima, a'zo va sistemalarning böşaşuvi, ya'ni tonusi (tarangligi)ning pasayişi. Yurak-tomir sistemasining tonusi pasayganda kon bosimi past böladi. G. köpinça qon bosimining pasayganligini ifodalaydi (90/60 mm simob ustunidan past). Qon bosimining maromi (normadagisi) yoşga, geografik mintaqaga qarab bir oz farq qilişi mumkin (tropik va subtropik mamlakatlarda yaşaydigan kişilarning qon bosimi şim. hududlardagilarga nisbatan pastroq böladi). Sport (ayniqsa oğir atletika) b-n muntazam şuğullanadigan yigit-qizlarda, oğir jismoniy iş qiladigan kişilarda, balet artistlarida G. yillab, ba'zan esa umrbod davom etişi mumkin. Bunday kişilar özlarini yaxşi sezadilar va bemalol işlayveradilar. Bufiziologik G. bölib, dori-darmonning hojati yöq. Patologi k G. esa turli infeksion kasalliklar, zaharlaniş, oç yuriş yoki yolçitib ovqatlanmaslik, şuningdek, endokrin bezlar kasalligi natijasida yuzaga keladi. G. köpgina kasalliklarning boşlaniş belgilaridan bölişi yoki vegetativ nerv sistemasi faoliyatining izdan çiqişi sababli mustaqil kasallik sifatida avj olişi mumkin. G.da boş oğriği, madorsizlaniş, uyqu buzilişi, jizzakilik, qon bosimining birday past turişi va b. kuzatiladi. G., odatda, surunkali keçib, vaqt-vaqti b-n, ayniqsa qiş-bahorda, şuningdek, ruhiy hayajon yoki noqulay taşqi omillar (ob-havo keskin özgarganda) ta'sirida qaytalanib turadi. G.ning oldini oliş uçun mehnat va dam olişni töğri uyuştiriş, dam oliş kunlari yaxşi hordiq çiqariş, badan tarbiya b-n şuğullaniş, ertalab aççiq çoy yoki qahva içiş, bekamu köst ovqatlaniş kerak. G. belgilari paydo bölganda vraçga murojaat qilib, davolaniş lozim. Davo asosan kasallikka sabab bölgan omillarni bartaraf etişdan iborat. Qon bosimini kötaradigan va quvvatga kirgizadigan dorilar, şuningdek, sanatoriy va kurortlarda davolaniş tavsiya etiladi.