Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ğirot

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 33-b. — ziyouz.com

    Ğirot ĞIROT, Ğirkök — «Göröğli» turkumi dostonlaridagi afsonaviy ot obrazi. Dostonlarda tasvirlanişi-ça, Göröğlini emizgan baytal bilan Xuroson kölidan çiqib kelgan ayğir («suv oti»)dan urğoçi qulun tuğiladi. Göröğli bu qulunni tarbiyalab voyaga yetkazadi va uç yaşar bölgaç, Rayhon arabning tulporlaridan nasl oladi. Natijada Ğ. tuğiladi. U yetti kunlik bölganida, onasi öladi. Göröğli unga turli hayvonlar sutini berib parvarişlab, tulpor qilib yetiştiradi. Ğ. — fantastik uslubda yara-tilgan obraz. U gapga tuşunadi, zarur paytda qahramon (Göröğli) ga yöl-yöriq körsatadi, ehtiyot qiladi, duşmanlarni tişlab, tepib qaytaradi. Qahramon boşiga kulfat tuşganda açinadi, yiğlaydi; yarador bölib, ustida behuş qolgan egasini bexatar yerga eltadi, qöriqlaydi, u asirga tuşib qolsa, eliga xabar beradi va h.k.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҒИРОТ, Ғиркўк — «Гўрўғли» туркуми достонларидаги афсонавий от образи. Достонларда тасвирланиши-ча, Гўрўғлини эмизган байтал билан Хуросон кўлидан чиқиб келган айғир («сув оти»)дан урғочи қулун туғилади. Гўрўғли бу қулунни тарбиялаб вояга етказади ва уч яшар бўлгач, Райҳон арабнинг тулпорларидан насл олади. Натижада Ғ. туғилади. У етти кунлик бўлганида, онаси ўлади. Гўрўғли унга турли ҳайвонлар сутини бериб парваришлаб, тулпор қилиб етиштиради. Ғ. — фантастик услубда яра-тилган образ. У гапга тушунади, зарур пайтда қаҳрамон (Гўрўғли) га йўл-йўриқ кўрсатади, эҳтиёт қилади, душманларни тишлаб, тепиб қайтаради. Қаҳрамон бошига кулфат тушганда ачинади, йиғлайди; ярадор бўлиб, устида беҳуш қолган эгасини бехатар ерга элтади, қўриқлайди, у асирга тушиб қолса, элига хабар беради ва ҳ.к.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.