Ğiştband
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 34-b. — ziyouz.com
Ğiştband — 12-a. gidrotexnika inşooti — suv omborining toş töğoni qoldiği. Samarqand viloyati Kat-taqörğon tumanidagi Jom qişloği yaqinidan topib tekşirilgan. Bu in-şoot aholi örtasida Ğ. (ğiştdan qurilgan töğon) nomi bilan yuritilib, Zarafşon toğ tizmalarining ğarbiy etaklaridan oqib tuşadigan Omondarasoyda qurilgan. U yönilgan toğ toşlari va suvga çidamli maxsus quriliş qorişmasi bilan işlangan. Inşoot soyning engtor joyiga örnatilgan bölib, töğonning bal. 9 m, ustki qismining uz. 24,5 m, asosi 10 m; qalinligi yuqorisida 5,5 m, asosida 9 m. Ğ.ning suv töplanadigan içki tomoni tik, taşqarisi zinapoya şaklida. Ğ. tufayli öz vaqtida Omondarasoy içida çuq. 9 m., uz. 700 m, eni inşoot oldida 25 m va yuqori — şarqiy tomonida 100 m kattalikdagi suv ombori hosil bölgan. Soyning qişki oqimi va bahorgi sel suvlari suv omboriga töplanib. qariyb 300 ming kub metr hajmdagi suv jamğarilgan. Ğ. inşooti tufayli Samarqand va Naxşab (Qarşi) oraliğidan ötgan qad. kar-von yöli yoqasida mustahkam qal'a qad kötargan. Qal'aning xarobalari hoz. vaqtda Kattatepa deb yuritiladi. U Ğ.dan 5 km ğarbda, Jom qişloği yaqinida joylaşgan. Jom qişloği atrofida 250—300 ga yer maydoni suğorilib, obod etilgan. Suv omborini loyqa bosiş, in-şoot esa nuraş oqibatida işdan çiqqan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҒИШТБАНД — 12-а. гидротехника иншооти — сув омборининг тош тўғони қолдиғи. Самарқанд вилояти Кат-тақўрғон туманидаги Жом қишлоғи яқинидан топиб текширилган. Бу ин-шоот аҳоли ўртасида Ғ. (ғиштдан қурилган тўғон) номи билан юритилиб, Зарафшон тоғ тизмаларининг ғарбий этакларидан оқиб тушадиган Омондарасойда қурилган. У йўнилган тоғ тошлари ва сувга чидамли махсус қурилиш қоришмаси билан ишланган. Иншоот сойнинг энгтор жойига ўрнатилган бўлиб, тўғоннинг бал. 9 м, устки қисмининг уз. 24,5 м, асоси 10 м; қалинлиги юқорисида 5,5 м, асосида 9 м. Ғ.нинг сув тўпланадиган ички томони тик, ташқариси зинапоя шаклида. Ғ. туфайли ўз вақтида Омондарасой ичида чуқ. 9 м., уз. 700 м, эни иншоот олдида 25 м ва юқори — шарқий томонида 100 м катталикдаги сув омбори ҳосил бўлган. Сойнинг қишки оқими ва баҳорги сел сувлари сув омборига тўпланиб. қарийб 300 минг куб метр ҳажмдаги сув жамғарилган. Ғ. иншооти туфайли Самарқанд ва Нахшаб (Қарши) оралиғидан ўтган қад. кар-вон йўли ёқасида мустаҳкам қалъа қад кўтарган. Қалъанинг харобалари ҳоз. вақтда Каттатепа деб юритилади. У Ғ.дан 5 км ғарбда, Жом қишлоғи яқинида жойлашган. Жом қишлоғи атрофида 250—300 га ер майдони суғорилиб, обод этилган. Сув омборини лойқа босиш, ин-шоот эса нураш оқибатида ишдан чиққан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.