Gistaminga qarşi dorilar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 350–351-b. — ziyouz.com
Gistaminga qarşi dorilar GISTAMINGA QARŞI DORILAR, antigistamin vositalar — gistaminning ayrim a'zolarga va butun organizmga ta'sirini susaytiradigan moddalar. Ular içak va bronx muskullarining gistamin ta'sirida qisqarişiga yöl qöymaydi, uning qon aylanişiga ta'sirini kamaytiradi, kapillyarlar ötkazuvçanligining gistamin ta'sirida ortişiga tösqinlik qiladi, anafilaktik reaksiyalarning keçişini osonlaştiradi. G. q. d. me'dadan şira çiqişining gistamin ta'sirida kuçayişiga barham bermaydi, gistamin çiqişiga aytarlik ta'sir körsatmaydi va antigen — antitelo reaksiyalariga putur yetkazmaydi. Ayrim G. q. d. markaziy nerv sistemasining faoliyatini susaytirib, bemorni tinçlantiradi va uxlatadi, narkotik, oğriq qoldiruvçi dorilar ta'sirini kuçaytiradi, dengiz va toğ kasalligida köngil aynişi va qusişning oldini oladi, homiladorlarning qusişini bosadi, tirişişga qarşi ta'sir etadi. 20-a. oxirlarida G.q.d.ningyangi turkumi — H2-gistamin blokatorlar ixtiro qilindi. Bulardan simetidin, ranitidin, famotidin, nizatidin, roksatidin va ularning köplab analoglari me'da-içak yarasini davolaşda keng qöllanilmoqda. G.q. d. asosan eşakem, allergik va vazomotor rinit, allergik konyunktivit, ekzema, kapillyarotoksikoz, bronxiol astmaning boşlangiç davrida buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИСТАМИНГА ҚАРШИ ДОРИЛАР, антигистамин воситалар — гистаминнинг айрим аъзоларга ва бутун организмга таъсирини сусайтирадиган моддалар. Улар ичак ва бронх мускулларининг гистамин таъсирида қисқаришига йўл қўймайди, унинг қон айланишига таъсирини камайтиради, капиллярлар ўтказувчанлигининг гистамин таъсирида ортишига тўсқинлик қилади, анафилактик реакцияларнинг кечишини осонлаштиради. Г. қ. д. меъдадан шира чиқишининг гистамин таъсирида кучайишига барҳам бермайди, гистамин чиқишига айтарлик таъсир кўрсатмайди ва антиген — антитело реакцияларига путур етказмайди. Айрим Г. қ. д. марказий нерв системасининг фаолиятини сусайтириб, беморни тинчлантиради ва ухлатади, наркотик, оғриқ қолдирувчи дорилар таъсирини кучайтиради, денгиз ва тоғ касаллигида кўнгил айниши ва қусишнинг олдини олади, ҳомиладорларнинг қусишини босади, тиришишга қарши таъсир этади. 20-а. охирларида Г.қ.д.нингянги туркуми — Н2-гистамин блокаторлар ихтиро қилинди. Булардан циметидин, ранитидин, фамотидин, низатидин, роксатидин ва уларнинг кўплаб аналоглари меъда-ичак ярасини даволашда кенг қўлланилмоқда. Г.қ. д. асосан эшакем, аллергик ва вазомотор ринит, аллергик конъюнктивит, экзема, капилляротоксикоз, бронхиол астманинг бошлангич даврида буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.