Gistokimyo
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 352-b. — ziyouz.com
Gistokimyo GISTOKIMYO, gistologik kimyo — gistologiyainng bir bölimi; ösimlik va hayvon töqimalarining kimyoviy xossalarini örganadigan fan. U organizm va töqimalarda kimyoviy moddalar (oqsillar, fermentlar, nuklein kislotalar, uglevodlar, lipidlar) ning olgan örnini va biokimyoviy jarayonlarni tekşiradi. Hujayralar haqidagi fan — sitokimyo moddalarning hujayradagi örnini örganadi. G. ösimliklar va hayvonlar biol.si, biokimyo, fiziologiya, farmakologiya va b. fanlar b-n çambarças boglangan. G. 20-a.ning 30-y. larida vujudga kelib, hozir jadal rivojlanmoqda. G.ning umumiy biologik ahamiyati katta. G.da aniqlanayotgan qonuniyatlar gistologiya, patologik anatomiyani rivojlantirişga, mikroskopik strukturalardagi kimyoviy jarayonlar örni b-n ularning maxsus biologik funksiyalari örtasidagi boğlanişni aniqlaşga yordam beradi. Sitofotometriya, avtoradiografiya, ultrabinafşa nurlar b-n ötkaziladigan mikroskopiya, interferension mikroskopiya va b. zamonaviy usullardan foydalanib, tekşirilayotgan moddalar (polisaxaridlar, lipidlar, oqsillar va b. köpgina organik moddalar; şuningdek, töqima va hujayralardagi noorganik komponentlar)ning örni, miqsori va bu miqdorning özgarişini aniqlaş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИСТОКИМЁ, гистологик кимё — гистологияиннг бир бўлими; ўсимлик ва ҳайвон тўқималарининг кимёвий хоссаларини ўрганадиган фан. У организм ва тўқималарда кимёвий моддалар (оқсиллар, ферментлар, нуклеин кислоталар, углеводлар, липидлар) нинг олган ўрнини ва биокимёвий жараёнларни текширади. Ҳужайралар ҳақидаги фан — цитокимё моддаларнинг ҳужайрадаги ўрнини ўрганади. Г. ўсимликлар ва ҳайвонлар биол.си, биокимё, физиология, фармакология ва б. фанлар б-н чамбарчас богланган. Г. 20-а.нинг 30-й. ларида вужудга келиб, ҳозир жадал ривожланмоқда. Г.нинг умумий биологик аҳамияти катта. Г.да аниқланаётган қонуниятлар гистология, патологик анатомияни ривожлантиришга, микроскопик структуралардаги кимёвий жараёнлар ўрни б-н уларнинг махсус биологик функциялари ўртасидаги боғланишни аниқлашга ёрдам беради. Цитофотометрия, авторадиография, ультрабинафша нурлар б-н ўтказиладиган микроскопия, интерференцион микроскопия ва б. замонавий усуллардан фойдаланиб, текширилаётган моддалар (полисахаридлар, липидлар, оқсиллар ва б. кўпгина органик моддалар; шунингдек, тўқима ва ҳужайралардаги ноорганик компонентлар)нинг ўрни, миқцори ва бу миқдорнинг ўзгаришини аниқлаш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.