Giyohvandlik vositalari

Giyohvandlik vositalari maxsus röyxatga kiritilgan va davlat tomonidan nazoratga olingan, giyohvandlikni keltirib çikaruvçi sintetik vosita (preparat)lar va ösimliklar. G. v. röyxati BMTning 1988 y.gi «Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar b-n qonunga xilof ravişda muomala qilişga qarşi kuraş töğrisida»gi konvensiyasida, şuningdek, G. v. ustidan nazorat qiliş böyiça Özbekiston Respublikasi Davlat komissiyasining qaroriga (1995 y. 1 apr.) 1-sonli ilovada berilgan. G. v.lar sirasiga marixuana, naşa, kannabis smolasi, naşa moyi, qoradori, morfin, geroin, kodein, efedron, kokain va b. kiradi. G. v.dan tibbiy maqsadlarda foydalanilganda Özbekiston Respublikasi Soğliqni saqlaş vazirligi tomonidan belgilangan tartibga kat'iy rioya etilişi kerak. G. v. b-n erkin muomala qiliş taqiqlangan. Özbekiston Respublikasining 1999 y. 19 avg. dagi «Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar töğrisida»gi qonuniga binoan, ularni veterinariya, ilmiy va öquv maqsadlarida, ekspertlik faoliyatida, jismoniy şaxslarga beriş va b. maqsadlarda muomalada böliş şartlari va tartibi Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiklanadi. G. v.ni ötkaziş maqsadini közlamay, oz miqdorda, ğayriqonuniy tarzda tayyorlaş, oliş, saqlaş, taşiş yoki jönatiş uçun ma'muriy javobgarlik belgilangan (ÖzR MJK, 56-modda). Özbekiston Respublikasi JKda tarkibida G. v. bölgan ekinlarni ekiş yoki yetiştiriş (270-modda), qonunga xilof ravişda egallaş (271-modda), ötkaziş maqsadini közlab tayyorlaş, oliş, saklaş, taşiş, jönatiş (273-modda), G. v.ni iste'mol qilişga jalb etiş (274-modda), ularni i. ç. yoki foydalaniş qoidalarini buziş (275-modda), ötkaziş maqsadini közlamay, qonunga xilof ravişda tayyorlaş, egallaş, saqlaş va b. harakatlar (276-modda) uçun jinoiy javobgarlik belgilangan. «Giyohvandlik vositasi bölgan ösimliklarni ekiş», deyilganda ularning uruğini maxsus tayyorlangan yerga sepiş yoki köçatini ötqaziş tuşuniladi va şu harakatlarning özi şaxsni jinoiy javobgarlikka tortişga asos böladi. «Giyohvandlik vositasi bölgan ösimliklarni yetiştiriş», deyilganda har qanday yerda ekilgan yoki özi unib çiqib, ösib yotgan şunday ösimliklarni parvariş qiliş (suğoriş, çopiş, öğit beriş va h.k.) tuşuniladi. «G. v.ni konunga xilof ravişda egallaş», deyilganda ularni öğrilik, firibgarlik, özlaştiriş, talonçilik, mansabni suiiste'mol etiş, tovlamaçilik, bosqinçilik kabi yöllar b-n egallaş tuşuniladi. G. v.ni ötkaziş maqsadini közlab tayyorlagan, olgan, saqlagan, taşigan şaxs, agar şunday harakatni birinçi marta sodir etgan bölsa va ular miqsori köp bölmasa, öz ixtiyori b-n aybini böyniga olib kelib, G. v.ni topşirsa, jazodan ozod qilinadi (273-modda). G. v.ning konunga xilof ravişda muomalada bölişiga yöl qöygan yuridik şaxs sudning karoriga binoan tugatilişi mumkin. G. v. işlab çiqariş va ular b-n qonunga xilof ravişda muomala qiliş oğir jinoyatçilikni, jinoiy biznesni keltirib çiqaradi. Mamajon Usmonaliyev.