Ğiyos Yoquboviç Umarov
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 95-b. — ziyouz.com
Umarov Ğiyos Yoquboviç (1921.25.12 Toşkent — 1988.21.12) — fizik olim, Özbekiston FA muxbir a'zosi (1968), texnika fanlari d-ri (1967), prof. (1968). Örta Osiyo un-tini tugatgan (1943). Toşkent politexnika inti dotsenti, kafedra mudiri (1950—58), Özbekiston FA Fizikatexnika inti ilmiy xodimi (1958 y.dan), lab. mudiri (1960 y.dan), int direktori örinbosari (1961 y.dan), direktori (1962—65), şu int geliofizika bölimi mudiri (1965—88). Ilmiy işlari, asosan, yadro fizikasi, geliofizika masalalariga oid. U RaE va RaD ning (Zemirilişini tekşirdi, fototasvirlarni radioaktiv izotop yordamida kuçaytiriş usulini ixtiro qildi, şogirdlari b-n hamkorlikda lantanoidlarning 30 dan ortiq yangi izotollarini oçdi, Quyoş issiklik st-yalari quriş mumkinligini körsatdi. U şogirdlari b-n Quyoş nurlarini akslantiruvçi parabolid yuzasini i.ç. uslubini yaratdi. Quyoş energiyasini töplaydigan yuqori trali gelioqurilmalar, Quyoş energiyasini uzoq muddat saklovçi va b. turdagi energiyaga aylantiruvçi qurilmalar ixtiro qildi. Qiyin eriydigan metallar, sopol mahsulotlarini oliş, payvandlaş va b.ni amalga oşiradigan qurilmalar yaratdi.
Uning rahbarligida issikxonalarda sabzavot va mevalarni quritkiç, çigitni plyonka ostida undiriş uskunalari va b.ning dastlabki namunalari yaratildi. Toşkent ş.dagi kuça va mahallalardan biriga uning nomi berilgan.
Ad.: Yerşov A.A., Solnsepoklonnik Giyas Umarov, M., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УМАРОВ Ғиёс Ёқубович (1921.25.12 Тошкент — 1988.21.12) — физик олим, Ўзбекистон ФА мухбир аъзоси (1968), техника фанлари д-ри (1967), проф. (1968). Ўрта Осиё ун-тини тугатган (1943). Тошкент политехника инти доценти, кафедра мудири (1950—58), Ўзбекистон ФА Физикатехника инти илмий ходими (1958 й.дан), лаб. мудири (1960 й.дан), инт директори ўринбосари (1961 й.дан), директори (1962—65), шу инт гелиофизика бўлими мудири (1965—88). Илмий ишлари, асосан, ядро физикаси, гелиофизика масалаларига оид. У RaE ва RaD нинг (Земирилишини текширди, фототасвирларни радиоактив изотоп ёрдамида кучайтириш усулини ихтиро қилди, шогирдлари б-н ҳамкорликда лантаноидларнинг 30 дан ортиқ янги изотолларини очди, Қуёш иссиклик ст-ялари қуриш мумкинлигини кўрсатди. У шогирдлари б-н Қуёш нурларини акслантирувчи параболид юзасини и.ч. услубини яратди. Қуёш энергиясини тўплайдиган юқори трали гелиоқурилмалар, Қуёш энергиясини узоқ муддат сакловчи ва б. турдаги энергияга айлантирувчи қурилмалар ихтиро қилди. Қийин эрийдиган металлар, сопол маҳсулотларини олиш, пайвандлаш ва б.ни амалга оширадиган қурилмалар яратди.
Унинг раҳбарлигида иссикхоналарда сабзавот ва меваларни қуриткич, чигитни плёнка остида ундириш ускуналари ва б.нинг дастлабки намуналари яратилди. Тошкент ш.даги куча ва маҳаллалардан бирига унинг номи берилган.
Ад.: Ершов А.А., Солнцепоклонник Гияс Умаров, М., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.