Gladiolus
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 355-b. — ziyouz.com
Gladiolus (Gladiolus L.) — savsarguldoşlar (savsargullilar oilasi)ga mansub tuganak piyozli köp yillik, manzarali ösimlik. 200 ga yaqin turi bor. Örta Osiyoda 3 turi östiriladi. Ekma G.ning 8 mingga yaqin navi bor. Poyasi tik, deyarli şoxlamaydi, böyi 40—200 sm. Bargi qiliçsimon, poyada ikki qator bölib joylaşadi. Guli karnay şaklida, sal qöş labli va bukilgan naysimon, 20 sm keladi. Gullari poya uçida bir qator, ba'zan ikki qator örnaşadi (gul poyasidagi gullarning soni 25 tagaça böladi). Mart—apr.da ekiladi, iyundan avg.gaça (yanv.—fev.da tuvaklarga ötqazilgani apr,—mayda) oçiladi. Ertagisi 80, keçkisi 90 kunda oçiladi. G. ekiladigan yer kuzda 35— 40 sm çuqurlikda haydalib, gektariga 80—100 t göng yoki kompost, 250— 300 kg fosforli, 120— 150 kg kaliyli öğit, bahorda ekiş vaktida 250— 300 kg azotli öğit solinadi. Kuzda tuganakpiyozi pöstidan tozalanib, sovuq suvda yuvib quritiladi, söngra yertölada 4—5° haroratda saqlanadi. Özbekistonda G.ning kanada (Kanadu), minerva (Minera), monsoyer (Monsouer), pikardi (Picardi) navlari östiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЛАДИОЛУС (Gladiolus L.) — савсаргулдошлар (савсаргуллилар оиласи)га мансуб туганак пиёзли кўп йиллик, манзарали ўсимлик. 200 га яқин тури бор. Ўрта Осиёда 3 тури ўстирилади. Экма Г.нинг 8 мингга яқин нави бор. Пояси тик, деярли шохламайди, бўйи 40—200 см. Барги қиличсимон, пояда икки қатор бўлиб жойлашади. Гули карнай шаклида, сал қўш лабли ва букилган найсимон, 20 см келади. Гуллари поя учида бир қатор, баъзан икки қатор ўрнашади (гул поясидаги гулларнинг сони 25 тагача бўлади). Март—апр.да экилади, июндан авг.гача (янв.—фев.да тувакларга ўтқазилгани апр,—майда) очилади. Эртагиси 80, кечкиси 90 кунда очилади. Г. экиладиган ер кузда 35— 40 см чуқурликда ҳайдалиб, гектарига 80—100 т гўнг ёки компост, 250— 300 кг фосфорли, 120— 150 кг калийли ўғит, баҳорда экиш вактида 250— 300 кг азотли ўғит солинади. Кузда туганакпиёзи пўстидан тозаланиб, совуқ сувда ювиб қуритилади, сўнгра ертўлада 4—5° ҳароратда сақланади. Ўзбекистонда Г.нинг канада (Kanadu), минерва (Minera), монсоер (Monsouer), пикарди (Picardi) навлари ўстирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.