Globulinlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 364-b. — ziyouz.com
Globulinlar (lot. globulus — şarça) — suyultirilgan kislota va işqorlar hamda neytral tuzlarning kuçsiz eritmalarida yaxşi, suvda esa kam eriydigan (miozinaan taşqari) globulyar oqsillar; ammoniy sulfatning yarim töyintirilgan, magniy sulfat yoki natriy sulfatning tuyintirilgan eritmasida çökmaga tuşadi. G. sut, qon zardobi, tuxum, muskullar va ösimliklar (kanop, nöxat) uruğida böladi. Ösimlik va hayvon töqimalari tarkibiga kiradi. Qon plazmasi oqsillarining deyarli yarmini taşkil etadi. Köpçilik G. oddiy oqsillar, ayrimlari esa uglevodlar, lipidlar (ayniqsa qon zardobi G.i), nuklein kislotalar (neyroglobulin), yod (tireoglobulin) b-n boğlangan böladi. Organizmning immunlik xususiyatini (antitelolar, komplement) va qon ivişini (protrombin, fibrinogen va b.) ta'minlaydi; temir (transferrin, gaptoglobin), misning (seruloplazmin) taşilişida va b. jarayonlarda iştirok etadi. Gamma-globulinlar tibbiyotda keng qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЛОБУЛИНЛАР (лот. globulus — шарча) — суюлтирилган кислота ва ишқорлар ҳамда нейтрал тузларнинг кучсиз эритмаларида яхши, сувда эса кам эрийдиган (миозинаан ташқари) глобуляр оқсиллар; аммоний сульфатнинг ярим тўйинтирилган, магний сульфат ёки натрий сульфатнинг туйинтирилган эритмасида чўкмага тушади. Г. сут, қон зардоби, тухум, мускуллар ва ўсимликлар (каноп, нўхат) уруғида бўлади. Ўсимлик ва ҳайвон тўқималари таркибига киради. Қон плазмаси оқсилларининг деярли ярмини ташкил этади. Кўпчилик Г. оддий оқсиллар, айримлари эса углеводлар, липидлар (айниқса қон зардоби Г.и), нуклеин кислоталар (нейроглобулин), йод (тиреоглобулин) б-н боғланган бўлади. Организмнинг иммунлик хусусиятини (антителолар, комплемент) ва қон ивишини (протромбин, фибриноген ва б.) таъминлайди; темир (трансферрин, гаптоглобин), миснинг (церулоплазмин) ташилишида ва б. жараёнларда иштирок этади. Гамма-глобулинлар тиббиётда кенг қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.