Glossit
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 366–367-b. — ziyouz.com
Glossit (yun. glossa — til, itis — yalliglaniş) — til töqimalarining yalliğlanişi. Tilning şikastlanişi: tirnalişi, yorilişi yoki uni tişlab oliş, köpinça issiq ovqat yoki kimyoviy moddalardan kuyişi natijasida kelib çiqadi. Tilning yalliğlanişi me'da-içak va b. içki a'zolar hamda qon kasalliklari, şuningdek, infeksion kasalliklar (gripp, kizamiq, skarlatina) va ularning alohida xillari (zaxm, moxov, sil) yoki stomatit, gijja kasalliklari, avitaminoz va b. belgilaridan bölişi xam mumkin. G. tösatdan boşlanib, yalliğlanişga xos belgilar b-n keçadi. G.da til oğriydi, atrofidagi töqimalar b-n birga şişadi, natijada bemor gapiriş, çaynaş, yutiniş, ba'zan nafas olişga ham qiynaladi, köp sölak oqadi. G. belgilari paydo bölganda darhol vraçga uçraşiş zarur. Davo kasallik belgilariga qarab tayinlanadi, eng muhimi kasallikka sabab bölgan omil bartaraf etilişi lozim. Aççiq, şör ovqatlardan özni tiyiş, iliq, yumşoq ovqat yeyiş tavsiya etiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЛОССИТ (юн. glossa — тил, itis — яллигланиш) — тил тўқималарининг яллиғланиши. Тилнинг шикастланиши: тирналиши, ёрилиши ёки уни тишлаб олиш, кўпинча иссиқ овқат ёки кимёвий моддалардан куйиши натижасида келиб чиқади. Тилнинг яллиғланиши меъда-ичак ва б. ички аъзолар ҳамда қон касалликлари, шунингдек, инфекцион касалликлар (грипп, кизамиқ, скарлатина) ва уларнинг алоҳида хиллари (захм, мохов, сил) ёки стоматит, гижжа касалликлари, авитаминоз ва б. белгиларидан бўлиши хам мумкин. Г. тўсатдан бошланиб, яллиғланишга хос белгилар б-н кечади. Г.да тил оғрийди, атрофидаги тўқималар б-н бирга шишади, натижада бемор гапириш, чайнаш, ютиниш, баъзан нафас олишга ҳам қийналади, кўп сўлак оқади. Г. белгилари пайдо бўлганда дарҳол врачга учрашиш зарур. Даво касаллик белгиларига қараб тайинланади, энг муҳими касалликка сабаб бўлган омил бартараф этилиши лозим. Аччиқ, шўр овқатлардан ўзни тийиш, илиқ, юмшоқ овқат ейиш тавсия этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.