Goatsin
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 373-b. — ziyouz.com
Goatsin (Opisthocomus hoazin) — kakkusimonlar oilasining turi, ba'zan tovuqsimonlar turkumi goatsinlar kenja turkumiga kiritiladi. Uz. 60 sm ga yaqin, boşida uzun kokili bor. Tumşuği yöğon, ilmoqli. Juda yirik jiğildoni bölgani tufayli töş suyagi va töş muskullarining köp qismi qisqarib ketgan. Jiğildoni oziq b-n tölganida G. tanasining oğirlik markazi oldinga tuşadi. Şuning uçun G. kökragi (maxsus qadoği) ga tayanib va qanotlari b-n şoxlarni uşlab daraxtda örmalab yuradi. Yaxşi uçolmaydi, asosan daraxtda yaşaydi. Jan. Amerikaning şim.-şarqiy qismidagi yirik daryolar va ular irmoqlari vodiylarining suv bosgan örmonlarida Tarqalgan. 40 ga yaqin quşlardan iborat gala bölib yaşaydi. Köpayiş davrida suv ustidagi daraxtlarning şoxiga bir neça kuş bitta umumiy uya quradi. Uyaga 2—4 tuxum qöyadi. Tuxumini bir neça modasi navbat b-n bosadi. Tuxumdan çiqqan jöjasi oyoq va tumşuqlari hamda qanotlaridagi birinçi va ikkinçi barmoklarining uzun tirnoqlari yordamida daraxtlarda örmalab yuradi. Jöjasi yaxşi suzadi va şönğiydi, lekin bu xususiyatini keyinçalik yöqotadi. G. meva, don va barglar b-n oziqlanadi. Göşti yeyilmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГОАЦИН (Opisthocomus hoazin) — каккусимонлар оиласининг тури, баъзан товуқсимонлар туркуми гоацинлар кенжа туркумига киритилади. Уз. 60 см га яқин, бошида узун кокили бор. Тумшуғи йўғон, илмоқли. Жуда йирик жиғилдони бўлгани туфайли тўш суяги ва тўш мускулларининг кўп қисми қисқариб кетган. Жиғилдони озиқ б-н тўлганида Г. танасининг оғирлик маркази олдинга тушади. Шунинг учун Г. кўкраги (махсус қадоғи) га таяниб ва қанотлари б-н шохларни ушлаб дарахтда ўрмалаб юради. Яхши учолмайди, асосан дарахтда яшайди. Жан. Американинг шим.-шарқий қисмидаги йирик дарёлар ва улар ирмоқлари водийларининг сув босган ўрмонларида Tapқалган. 40 га яқин қушлардан иборат гала бўлиб яшайди. Кўпайиш даврида сув устидаги дарахтларнинг шохига бир неча куш битта умумий уя қуради. Уяга 2—4 тухум қўяди. Тухумини бир неча модаси навбат б-н босади. Тухумдан чиққан жўжаси оёқ ва тумшуқлари ҳамда қанотларидаги биринчи ва иккинчи бармокларининг узун тирноқлари ёрдамида дарахтларда ўрмалаб юради. Жўжаси яхши сузади ва шўнғийди, лекин бу хусусиятини кейинчалик йўқотади. Г. мева, дон ва барглар б-н озиқланади. Гўшти ейилмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.