Godograf
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 379-b. — ziyouz.com
Godograf (yun. hodos — yöl va ... graf) — 1) mexanikada — biror vektor funksiyaning vaqt davomida özgarişini körsatadigan egri çiziq. Mac, MN egri çiziq böylab harakatlanayotgan nuqtaning G.i har xil nuqtalardagi tezliklar vektorlariga parallel va teng qilib O nuqtaga qöyilgan vektorlardan hosil böladi (rasm). G. tuşunçasini mexanikaga U. Gamilton kiritgan;. 2) seysmologiyada — seysmik tölqinlarning manbadan kuzatiş punktigaça yetib borişi uçun ketgan vaqtning masofaga boğliqligini körsatadigan egri çiziq. Bu çiziqning şakli va qiyaligi zilzila yoki portlaş hosil qilgan tölqinlar ötgan muhitning elastik xususiyatlariga boğliq. Seysmik kuzatişlar natijasida tuzilgan G. yordamida har xil çuqurliklarda seysmik tölqinlar tezligi, yer osti qatlamlari qalinligi aniqlanadi. G. yordamida yer ostining tuzilişi va qazilma boyliklarining joylaşişi haqida ham ma'lumotlar oliş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГОДОГРАФ (юн. hodos — йўл ва ... граф) — 1) механикада — бирор вектор функциянинг вақт давомида ўзгаришини кўрсатадиган эгри чизиқ. Mac, MN эгри чизиқ бўйлаб ҳаракатланаётган нуқтанинг Г.и ҳар хил нуқталардаги тезликлар векторларига параллел ва тенг қилиб О нуқтага қўйилган векторлардан ҳосил бўлади (расм). Г. тушунчасини механикага У. Гамильтон киритган;. 2) сейсмологияда — сейсмик тўлқинларнинг манбадан кузатиш пунктигача етиб бориши учун кетган вақтнинг масофага боғлиқлигини кўрсатадиган эгри чизиқ. Бу чизиқнинг шакли ва қиялиги зилзила ёки портлаш ҳосил қилган тўлқинлар ўтган муҳитнинг эластик хусусиятларига боғлиқ. Сейсмик кузатишлар натижасида тузилган Г. ёрдамида ҳар хил чуқурликларда сейсмик тўлқинлар тезлиги, ер ости қатламлари қалинлиги аниқланади. Г. ёрдамида ер остининг тузилиши ва қазилма бойликларининг жойлашиши ҳақида ҳам маълумотлар олиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.