Göja
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 521-b. — ziyouz.com
Göja — qöqonjöxori (oq jöxori) yoki qayroqi buğdoydan tayyorlanadigan suyuqtaom. G. tayyorlaş uçun avvalo donga işlov beriladi. Buning uçun oq jöxori yoki buğdoy tozalanib, bir oz namlangaç, yoğoç kelida tuyib, yelpib, kepak va qipikdan tozalanadi. Bu iş 2—3 marta takrorlanadi, söng yaxşilab yuviladi. Sutli G., qatiqli G., jazli G., açitma G. kabi turlari bor. Sutli G. — don pişgunça suvda qaynatiladi, ortiqça suvi tökib taşlanib, sut quyiladi, taomga töğralgan oşqovoqsoliş ham mumkin. Tuzi rostlangaç, qozonni olovdan olib, bir oz dam yediriladi. Qozon yuzi qaymoq boğlaganda kosalarga suzib dasturxonga tortiladi. 100 g donga örtaça 300 g sut, 50 g oşqovoq, ta'bga köra tuz solinadi. Qatiqli G. — qozonda yoğni doğlab piyoz qovuriladi va suv quyib qaynatiladi. Söngra tayyorlab qöyilgan don (oq jöxori)ni solib, 1 soat davomida mildiratib qaynatib oçiltiriladi. Tayyor taomni olovdan olib, çömiç b-n şopirib sovitiladi. Qatiq yoki suzmani yaxşilab iylab qöşib yuboriladi. Kosalar yuziga kaşniç sepilgan holda dasturxonga tortiladi. Açitma G. — qatiqlangan göja oşi sovitib, sanoçga yoki sopol közaga solinadi. Taom bir neça soatdan söng bijğiy boşlaydi. Har zamon — har zamonda bir aralaştirib qöyiladi. Bu taom jazirama issiq kunlari iştaha oçuvçi, şuningdek, çanqovbosdi içimlik sifatida iste'mol qilinadi. Jazli G. — yoğni doğlab, mayda töğralgan piyoz qizargunça qovuriladi, suv quyiladi, tayyorlangan donni solib, 40—45 min. davomida mildiratib qaynatiladi. Doni yarim pişgaç, qozonga mayda töğralgan yoki qiymalangan göşt, 1 sm kattalikda törtburçak qilib töğralgan sabzi va şolğom solib yana 20 min. qaynatiladi. Qozonni olovdan olib, dam yediriladi va dasturxonga tortişda yuziga kök piyoz, boşqa xil oşköklar sepiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЎЖА — қўқонжўхори (оқ жўхори) ёки қайроқи буғдойдан тайёрланадиган суюқтаом. Г. тайёрлаш учун аввало донга ишлов берилади. Бунинг учун оқ жўхори ёки буғдой тозаланиб, бир оз намлангач, ёғоч келида туйиб, елпиб, кепак ва қипикдан тозаланади. Бу иш 2—3 марта такрорланади, сўнг яхшилаб ювилади. Сутли Г., қатиқли Г., жазли Г., ачитма Г. каби турлари бор. Сутли Г. — дон пишгунча сувда қайнатилади, ортиқча суви тўкиб ташланиб, сут қуйилади, таомга тўғралган ошқовоқсолиш ҳам мумкин. Тузи ростлангач, қозонни оловдан олиб, бир оз дам едирилади. Қозон юзи қаймоқ боғлаганда косаларга сузиб дастурхонга тортилади. 100 г донга ўртача 300 г сут, 50 г ошқовоқ, таъбга кўра туз солинади. Қатиқли Г. — қозонда ёғни доғлаб пиёз қовурилади ва сув қуйиб қайнатилади. Сўнгра тайёрлаб қўйилган дон (оқ жўхори)ни солиб, 1 соат давомида милдиратиб қайнатиб очилтирилади. Тайёр таомни оловдан олиб, чўмич б-н шопириб совитилади. Қатиқ ёки сузмани яхшилаб ийлаб қўшиб юборилади. Косалар юзига кашнич сепилган ҳолда дастурхонга тортилади. Ачитма Г. — қатиқланган гўжа оши совитиб, саночга ёки сопол кўзага солинади. Таом бир неча соатдан сўнг бижғий бошлайди. Ҳар замон — ҳар замонда бир аралаштириб қўйилади. Бу таом жазирама иссиқ кунлари иштаҳа очувчи, шунингдек, чанқовбосди ичимлик сифатида истеъмол қилинади. Жазли Г. — ёғни доғлаб, майда тўғралган пиёз қизаргунча қовурилади, сув қуйилади, тайёрланган донни солиб, 40—45 мин. давомида милдиратиб қайнатилади. Дони ярим пишгач, қозонга майда тўғралган ёки қиймаланган гўшт, 1 см катталикда тўртбурчак қилиб тўғралган сабзи ва шолғом солиб яна 20 мин. қайнатилади. Қозонни оловдан олиб, дам едирилади ва дастурхонга тортишда юзига кўк пиёз, бошқа хил ошкўклар сепилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.