Gomel viloyati
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 388-b. — ziyouz.com
Gomel viloyati — Belorussiya tarkibidagi viloyat. 1938 i. 15 yanv.da taşkil etilgan. Respublikaning jan.-şarqida. Mayd. 40,4 ming km2. Aholisi 1674 ming kişi, asosan beloruslar; şuningdek, rus, ukrain, yahudiy, polyak va b. ham yaşaydi. 21 tumanga bölingan; 17 şahar, 17 şaharça bor. Markazi — Gomel ş. Yer yuzasi tekislik. Ğarbida Pripyat Polesyesi (120—140 m), şarqida Dneprböyi pasttekisligi (100— 130 m) bor. Foydali kazilmalari: neft, toştuz va kaliy tuzi, torf, bör, gil, qum. Iklimi mö'tadil kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 7°, —5,5°, iyulniki 18,5°—19°. Yiliga 550—650 mm yoğin tuşadi. Vegetatsiya davri 190— 200 kun. Daryolari: Dnepr va uning irmoqlari (Berezina, Pripyat, Soj). Eng yirik köli — Çervonoye. Tuprok,lari kuçsiz podzollaşgan qumli va torf-botqoqli, şarqida qumoq va qumloq tuproq. Hududining 41% ga yaqini örmon, 12% botqoqlik, ötloq köp. Viloyatda yirik energetika bazasi (torf, gaz, neft) taşkil etilgan. Gomelda q.x. maşinasozligi, stanoksozlik, torf maşinasozligi, dvigatellar, podşipniklar, ölçov priborlari, elektrotexnika va b. z-dlar, Mozirda melioratsiya maşinalari zdi, «Mozirkabel», metall quyiş-mexanika z-dlari, Reçitsa metall buyumlar zdi bor. Viloyatda kimyo sanoati barpo etilgan. Örmon, yoğoçsozlik va qoğoz sa-noatlari rivojlangan. Mebel f-kalari (Mozir, Yelsk, Jlobin, Kalinkoviçi, Rogaçyov, Vasileviçi), yoğoç-sozlik k-tlari (Gomel, Mozir), faner-mebel (Reçitsa), faner-gugurt (Gomel), sellyuloza-qoğoz (Dobruş) va sellyuloza-karton (Svetlogorsk) k-tlari, Gomel yaqinida (Kostyukovka) mamlakatda yirik oyna zdi bor. Yengil sanoat asosan mahalliy xom aşyoda işlaydi. Donli ekinlar, texnika ekinlari ekiladi, boğ va mevazorlar bor. Çorvaçilik sut, göşt yetiştirişga ixtisoslaşgan. Qoramol, çöçqa, qöy va eçki boqiladi. T.y. asosiy transport turi. Avtomobil yöllari muhim hisoblanadi. Dnepr, Pripyat, Soj, Berezina daryolarida kema qatnaydi. Drama teatri, qöğirçoq teatri, 6 muzey bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГОМЕЛЬ ВИЛОЯТИ — Белоруссия таркибидаги вилоят. 1938 и. 15 янв.да ташкил этилган. Республиканинг жан.-шарқида. Майд. 40,4 минг км2. Аҳолиси 1674 минг киши, асосан белоруслар; шунингдек, рус, украин, яҳудий, поляк ва б. ҳам яшайди. 21 туманга бўлинган; 17 шаҳар, 17 шаҳарча бор. Маркази — Гомель ш. Ер юзаси текислик. Ғарбида Припять Полесьеси (120—140 м), шарқида Днепрбўйи пасттекислиги (100— 130 м) бор. Фойдали казилмалари: нефть, тоштуз ва калий тузи, торф, бўр, гил, қум. Иклими мўътадил континентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 7°, —5,5°, июлники 18,5°—19°. Йилига 550—650 мм ёғин тушади. Вегетация даври 190— 200 кун. Дарёлари: Днепр ва унинг ирмоқлари (Березина, Припять, Сож). Энг йирик кўли — Червоное. Тупрок,лари кучсиз подзоллашган қумли ва торф-ботқоқли, шарқида қумоқ ва қумлоқ тупроқ. Ҳудудининг 41% га яқини ўрмон, 12% ботқоқлик, ўтлоқ кўп. Вилоятда йирик энергетика базаси (торф, газ, нефть) ташкил этилган. Гомелда қ.х. машинасозлиги, станоксозлик, торф машинасозлиги, двигателлар, подшипниклар, ўлчов приборлари, электротехника ва б. з-длар, Мозирда мелиорация машиналари зди, «Мозиркабель», металл қуйиш-механика з-длари, Речица металл буюмлар зди бор. Вилоятда кимё саноати барпо этилган. Ўрмон, ёғочсозлик ва қоғоз са-ноатлари ривожланган. Мебель ф-калари (Мозирь, Ельск, Жлобин, Калинковичи, Рогачёв, Василевичи), ёғоч-созлик к-тлари (Гомель, Мозирь), фанер-мебель (Речица), фанер-гугурт (Гомель), целлюлоза-қоғоз (Добруш) ва целлюлоза-картон (Светлогорск) к-тлари, Гомель яқинида (Костюковка) мамлакатда йирик ойна зди бор. Енгил саноат асосан маҳаллий хом ашёда ишлайди. Донли экинлар, техника экинлари экилади, боғ ва мевазорлар бор. Чорвачилик сут, гўшт етиштиришга ихтисослашган. Қорамол, чўчқа, қўй ва эчки боқилади. Т.й. асосий транспорт тури. Автомобиль йўллари муҳим ҳисобланади. Днепр, Припять, Сож, Березина дарёларида кема қатнайди. Драма театри, қўғирчоқ театри, 6 музей бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.