Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gomotetiya

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 393–394-b. — ziyouz.com

    Gomotetiya (yun. homos — öxşaş va thetos — joylaşgan) — tekislik yoki fazoning har bir L nuqtasiga M' nuqtani mos qilib qöyadigan almaştiriş; bunda SM'= SM k tenglik qanoatlantiriladi, bu yerda S — berilgan nuqta; u G.ning markazi deyiladi, k esa nolga teng bölmagan özgarmas son; bu son G.ning koeffitsiyenta deyiladi. k>0 bölganda M va M nuktalar boşi S bölgan bitta nurda yotadi, k<0 bölganda M va M nuqtalar töğri çiziqning boşi S nuqtada bölgan turli nurlarida yotadi. Odatda, G. özining S markazi va bir juft mos nuqtalari b-n beriladi va bunday belgilanadi: H(S, A, A'). G. joylarni menzula asosida planga olişda, yasaşga doir masalalarni yeçişda va pantograf yordamida öxşaş nusxalarni köçirişda qöllaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГОМОТЕТИЯ (юн. homos — ўхшаш ва thetos — жойлашган) — текислик ёки фазонинг ҳар бир Л нуқтасига М’ нуқтани мос қилиб қўядиган алмаштириш; бунда SM’= SM k тенглик қаноатлантирилади, бу ерда S — берилган нуқта; у Г.нинг маркази дейилади, к эса нолга тенг бўлмаган ўзгармас сон; бу сон Г.нинг коэффициента дейилади. к>0 бўлганда М ва М нукталар боши S бўлган битта нурда ётади, к<0 бўлганда М ва М нуқталар тўғри чизиқнинг боши S нуқтада бўлган турли нурларида ётади. Одатда, Г. ўзининг S маркази ва бир жуфт мос нуқталари б-н берилади ва бундай белгиланади: H(S, А, А’). Г. жойларни мензула асосида планга олишда, ясашга доир масалаларни ечишда ва пантограф ёрдамида ўхшаш нусхаларни кўчиришда қўлланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.