Göngxona
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 524–525-b. — ziyouz.com
Göngxona — çorvaçilik binolaridan çiqarilgan göngni yiğiş, yuqumsizlantiriş va saqlaş uçun quriladigan inşoot; göng saqlanadigan maxsus joy. G. göng holati, saqlaş muddati, yiğib çiqariş usuli va iqlim şaroitlariga qarab turliça böladi. Oddiy G. çuqurligi 1 m, tubining eni 3—3,5 m, oğzi 4—4,5 m qilib qazilgan öradan, göng şaltoği yiğiladigan bitta yoki ikkita çuqurdan iborat. Transport kirib-çiqişi uçun boş tomoni va oxiri nişab qilingan böladi. G. tubiga toş yoki ğişt teriladi, şaltoq töplanadigan çuqurlarning tubi va devori suv ötkazmaydigan qilinadi. Yer osti suvlari yuza yerlarda G. örnini past devor b-n örab, uni yer betiga quriş ham mumkin. G.ga göng ustma-ust solinaveradi. Zarur miqdorda fosforit uni qöşiladi, ustidan maşina, traktor yoki ot-arava yurgizib ziçlanadi va uyum yer betidan 1 m kötarilganda ustiga 10— 15 sm qalinlikdan tuproq solinadi. Yozda vaqt-vaqti b-n suv sepib turiladi. Bunda göng yaxşi saqlanadi, yaxşi çirib, sifati oşadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЎНГХОНА — чорвачилик биноларидан чиқарилган гўнгни йиғиш, юқумсизлантириш ва сақлаш учун қуриладиган иншоот; гўнг сақланадиган махсус жой. Г. гўнг ҳолати, сақлаш муддати, йиғиб чиқариш усули ва иқлим шароитларига қараб турлича бўлади. Оддий Г. чуқурлиги 1 м, тубининг эни 3—3,5 м, оғзи 4—4,5 м қилиб қазилган ўрадан, гўнг шалтоғи йиғиладиган битта ёки иккита чуқурдан иборат. Транспорт кириб-чиқиши учун бош томони ва охири нишаб қилинган бўлади. Г. тубига тош ёки ғишт терилади, шалтоқ тўпланадиган чуқурларнинг туби ва девори сув ўтказмайдиган қилинади. Ер ости сувлари юза ерларда Г. ўрнини паст девор б-н ўраб, уни ер бетига қуриш ҳам мумкин. Г.га гўнг устма-уст солинаверади. Зарур миқдорда фосфорит уни қўшилади, устидан машина, трактор ёки от-арава юргизиб зичланади ва уюм ер бетидан 1 м кўтарилганда устига 10— 15 см қалинликдан тупроқ солинади. Ёзда вақт-вақти б-н сув сепиб турилади. Бунда гўнг яхши сақланади, яхши чириб, сифати ошади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.