Goniometr
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 398-b. — ziyouz.com
Goniometr (yun. gonia — burçak va metr) — ikki yoqli burçaklarni ölçaydigan asbob. Silliqlangan metall va kristallar qirralari burçagini ölçaşda işlatiladi. G.ning bevosita qirralarga qöyib ölçaydigan va nur qaytişiga asoslanib ölçaydigan xillari bor. Nur qaytişiga asoslangan G. yakka aylanali va qöş aylanali böladi; ikki qirradan qaytgan nurlar orasidagi burçakni ölçaydi. Bunday G. gorizontal metall yoki şişa doira, kursiça, kuzatiş trubasi va qözğalmas kollimatordan iborat. Kollimatordan tuşgan nurlar kristall qirralaridan qaytadi va kuzatiş trubasiga tuşadi. G. geologiya, mineralogiya, petrografiya, kristallografiya va b. sohalarda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГОНИОМЕТР (юн. gonia — бурчак ва метр) — икки ёқли бурчакларни ўлчайдиган асбоб. Силлиқланган металл ва кристаллар қирралари бурчагини ўлчашда ишлатилади. Г.нинг бевосита қирраларга қўйиб ўлчайдиган ва нур қайтишига асосланиб ўлчайдиган хиллари бор. Нур қайтишига асосланган Г. якка айланали ва қўш айланали бўлади; икки қиррадан қайтган нурлар орасидаги бурчакни ўлчайди. Бундай Г. горизонтал металл ёки шиша доира, курсича, кузатиш трубаси ва қўзғалмас коллиматордан иборат. Коллиматордан тушган нурлар кристалл қирраларидан қайтади ва кузатиш трубасига тушади. Г. геология, минералогия, петрография, кристаллография ва б. соҳаларда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.