Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gormonal preparatlar

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 403–404-b. — ziyouz.com

    Gormonal preparatlar - tarkibida gormonlar yoki ularning sintetik analoglari bölib, gormonoterapiya uçun qöllaniladigan dorilar. Tabiiy G.p. asosan söyilgan molning içki sekretsiya bezlaridan tayyorlanadi. Gipofizning G.p.i [adrenokor-tikotrop gormon (AKTG). AKTG— rux fosfat, xorion gonadotropini, prolaktin, intermedii, pituitrin, adiurekrin, oksitotsin, vazopressin] gipofiz, buyrak usti bezlari, jinsiy bezlardan gormon çiQişi susayganda, kollagenoz, allergik kasalliklar va kuzning ba'zi kasalliklarida buyuriladi. Qalqonsimon bez G.p.i — tireoidin şu bez yetarli işlamaganda, organizmni yoğ bosganda, nevrozdaqöllaniladi. Qalqonsimon bez oldi bezlarining G.p.i — paratireoidin tetaniya, spazmofiliya, allergik kasalliklarga davo qilişda buyuriladi. Me'da osti bezining G.p.i — insulin va uning preparatlari, şuningdek, sintetik preparatlar — butamid, xlorpromazin Qandli diabetga, lipokain esa jigar kasalliklari, ateroskleroz va b. kasalliklarga davo böladi. Buyrak usti bezlari pöstloq qavatining G.p.i — kortizon, gidrokortizon, dezoksikortikosteron, şuningdek, sintetik G.p. — prednizolon, deksametazon, sinalar va b. (kortizon b-n gidrokortizonning analoglari) revmatizm, infeksion poliartrit, bronxiol astma, infeksion mononukleoz, neyrodermit, ekzema va b. teri kasalliklari, Addison kasalligi, buyrak usti bezlari pöstloq qavatida gormonlarning yetarli işlanib çiqmasligi, ge-molitik anemiya, glomerulonefrit, ötkir pankreatit va b. kasalliklarni davolaşda qöllaniladi. Ayol jinsiy gormonlarining G.p.i 2 xil: estrogen G.p. — follikulin yoki estron, estradioldipropionat, etilestradiol, sinestrol, dietilstil-bestrol, dimestrol, oktestrol, sigetin tuxumdonlar faoliyati susayganda yoki butunlay gormon çikarmaganda, tuğruq dardi va tölğoq yaxşi tutmaganda, ayolning kökragidan sut kelmay qolganda, şuningdek, erkak prostata bezining rakiga davo qilişda buyuriladi. Gestagen G.p. — progesteron, oksiprogesteron kapronati, pregnin sariq tananing yetarli işlamasligiga aloqador kasalliklarni davolaşda buyuriladi. Erkaklar jinsiy gormonlarin ing G.p.i — androgen preparatlar (testosteron propionati, metiltestosteron) erkak jinsiy bezlari tuzuk işlamaganda, erkak va ayollarning klimakteriy davrida, ayollar kökrak bezi rakini davolaşda, tomir va nerv kasalliklarida, akromegaliyat buyuriladi. Ad.: Maşkovskiy M. D., Lekarstvenniye sredstva, 13 izd., t. 2, T., 1998.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГОРМОНАЛ ПРЕПАРАТЛАР - таркибида гормонлар ёки уларнинг синтетик аналоглари бўлиб, гормонотерапия учун қўлланиладиган дорилар. Табиий Г.п. асосан сўйилган молнинг ички секреция безларидан тайёрланади. Гипофизнинг Г.п.и [адренокор-тикотроп гормон (АКТГ). АКТГ— рух фосфат, хорион гонадотропини, пролактин, интермедии, питуитрин, адиурекрин, окситоцин, вазопрессин] гипофиз, буйрак усти безлари, жинсий безлардан гормон чиҚиши сусайганда, коллагеноз, аллергик касалликлар ва кузнинг баъзи касалликларида буюрилади. Қалқонсимон без Г.п.и — тиреоидин шу без етарли ишламаганда, организмни ёғ босганда, невроздақўлланилади. Қалқонсимон без олди безларининг Г.п.и — паратиреоидин тетания, спазмофилия, аллергик касалликларга даво қилишда буюрилади. Меъда ости безининг Г.п.и — инсулин ва унинг препаратлари, шунингдек, синтетик препаратлар — бутамид, хлорпромазин Қандли диабетга, липокаин эса жигар касалликлари, атеросклероз ва б. касалликларга даво бўлади. Буйрак усти безлари пўстлоқ қаватининг Г.п.и — кортизон, гидрокортизон, дезоксикортикостерон, шунингдек, синтетик Г.п. — преднизолон, дексаметазон, синалар ва б. (кортизон б-н гидрокортизоннинг аналоглари) ревматизм, инфекцион полиартрит, бронхиол астма, инфекцион мононуклеоз, нейродермит, экзема ва б. тери касалликлари, Аддисон касаллиги, буйрак усти безлари пўстлоқ қаватида гормонларнинг етарли ишланиб чиқмаслиги, ге-молитик анемия, гломерулонефрит, ўткир панкреатит ва б. касалликларни даволашда қўлланилади. Аёл жинсий гормонларининг Г.п.и 2 хил: эстроген Г.п. — фолликулин ёки эстрон, эстрадиолдипропионат, этилэстрадиол, синэстрол, диэтилстиль-бестрол, димэстрол, октэстрол, сигетин тухумдонлар фаолияти сусайганда ёки бутунлай гормон чикармаганда, туғруқ дарди ва тўлғоқ яхши тутмаганда, аёлнинг кўкрагидан сут келмай қолганда, шунингдек, эркак простата безининг ракига даво қилишда буюрилади. Гестаген Г.п. — прогестерон, оксипрогестерон капронати, прегнин сариқ тананинг етарли ишламаслигига алоқадор касалликларни даволашда буюрилади. Эркаклар жинсий гормонларин инг Г.п.и — андроген препаратлар (тестостерон пропионати, метилтестостерон) эркак жинсий безлари тузук ишламаганда, эркак ва аёлларнинг климактерий даврида, аёллар кўкрак бези ракини даволашда, томир ва нерв касалликларида, акромегалият буюрилади. Ад.: Машковский М. Д., Лекарственные средства, 13 изд., т. 2, Т., 1998.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.